نویسنده کتاب افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی نظری به کلی مخالف آنچه در بسیاری از کتاب‌ها خوانده‌ایم یا در تحلیل‌ها شنیده‌ایم دارد. نظر او در مورد فروپاشی دولت ساسانی چیز دیگری است. نظریه مرسوم این است که در دوران ساسانی بین دین و دولت تفاهم وجود داشت و در نتیجه مغان و موبدان زرتشتی نفوذ بسیاری داشتند که همین موجب خشم مردم و سقوط شاهنشاهی ساسانی شد.
خانم پروانه پورشریعتی نظر دیگری دارد. او می‌گوید:

اما من در تحقیقاتم به این نتیجه رسیدم که این موضوع درست نیست و مغان این تسلط ، فشار و خفقانی که تصور می شود بر مردم ایران نداشتند ، ادیان ایرانی پیش از حمله اعراب بسیار متنوع بودند و جریان ها و شریان های مختلفی داشتند و اینطور نبوده است که طبق گفته کریستن سن دگم مذهبی باعث سقوط ساسانیان شده باشد ، در واقع نظر من ضد نظر کریستن سن است.

فرد م. دانر، استاد تاریخ خاور نزدیک دانشگاه لندن درباره‌ی این کتاب می‌گوید:

این کتاب پژوهشی ممتاز و ماندگار است. انتشار این اثر منظری پیش رو می‌گذارد که بی‌درنگ اندیشه را به پیرامون بسیاری از موضوعاتی که کتاب بدان پرداخته است پرواز می‌دهد. از میان کتاب‌هایی که در طی سالیان خوانده‌ام، تنها چند نمونه را به یاد می‌آورم که بتوانند به لحاظ ترکیب شگفت‌انگیز اصالت، تیزبینی، شفافیت ارائه‌ی مطالب، بررسی باریک‌بینانه‌ی منابع، و رمزگشاییِ عملی معماها با این اثر برابری کنند. من از مطالعه‌ی آن بسیار آموختم. به باور من، پس از گذشت هفتاد سال از انتشار ایران در زمان ساسانیان، اثر کریستنسن، کتاب دکتر پورشریعتی از مهم‌ترین آثار منفرد در ارتقای درک ما از تاریخ ایران است. مشخصه‌ی چشمگیر این کتاب وسعت دستور کار نویسنده و مهارت او در درهم‌تنیدن قانع‌کننده‌ی رشته‌های مختلف است. این رشته‌ها مشتمل‌اند بر: رقابت سیاسی دودمانی میان خاندان‌های بلندپایه، فروپاشی ساسانیان پیش از حمله‌ی بیزانسی‌ها و عرب‌ها، تنوع دینی در ایران سده‌های میانی، مسائل تاریخ‌نگاری، و جزئیات مهمی که از مهرها و اسناد دیگر به دست آمده‌اند. هریک از این موارد به‌تنهایی می‌توانند پژوهشگران را سال‌ها در ژرفای خود گرفتار کنند ــ کما این‌که با بسیاری چنین کرده‌اند ــ اما پورشریعتی هریک از آن موضوعات را در کلیتی مرکب و معنادار متحد کرده و در بررسی دقیق‌تر هریک از آن‌ها سهیم بوده است.

فروشگاه اینترنتی کتاب ۳۰بوک

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود