وقتی صحبت از اقلیت یک جامعه در میان باشد، مراد دسته‌ای از افراد است که به نحوی متفاوت با اکثریت جامعه هستند. حال این تفاوت خواه به سبب مذهب، نژاد و طبقه اجتماعی باشد خواه به هر دلیل دیگری مانند جنسیت، سلامت و حتی ثروت. بار معنایی اقلیت چنین است. اما بار ارزشی آن برای عده‌ای اندکی متفاوت جا افتاده؛ آن‌ها بر این باور اشتباه‌اند که واژه اقلیت بار منفی و تحقیرآمیزی دارد. اما این تنها گمان اشتباهی‌ست که نشان از ساختار ذهنی نادرست آن‌ها دارد و تنها راه رهایی از آن اصلاح اندیشگی‌شان است.

تاکید بر اقلیت‌های یک جامعه و بررسی موقعیت، عادات، شیوه زیستی، آداب و رسوم و… آن‌ها، نه تنها بی‌ثمر نیست، بلکه ارج نهادن و توجه به حضور گروهی از شهروندان یک جامعه تلقی می‌شود. اما پسندیده‌تر آن است که کسی از میان خودشان دست به این خودکاوشی ببرد. ما برایتان نمونه‌ای از این خودکاوشی را داریم که توسط نویسنده، مترجم، منتقد و کاوشگر سینمایی ایرانی ارمنی تبار، روبرت صافاریان، به ساحت قلم درآمده است.

ساکن دو فرهنگ دیاسپورای ارمنی در ایران

نویسنده: روبرت صافاریان

ناشر: مرکز

گمان می‌کنیم اولین نکته‌ توجه برانگیز این کتاب برای شما عنوانش باشد؛ دیاسپورا. مفهوم دیاسپورا که در جای جای این کتاب جریان دارد به معنی «زیستن در یک جا و جای دیگری را وطن خود دانستن» است. دقیقا مشابه شرایط زندگی ارمنیان در ایران. صافاریان با تکیه بر این مفهوم کوشیده تا فارغ از هرگونه کلیشه‌گویی و کلی‌گویی‌های متداول، به عنوان صدایی از درون جامعه ارمنی‌های ایران، این جامعه اقلیت را به خوبی به مخاطب خود معرفی کند و در این کوشش تقریبا از هیچ جنبه‌ای از زندگی، فرهنگ و… ارمنیان ایرانی غافل نمانده است.

این کتاب شامل مجموعه مقالاتی نوشته روبرت صافاریان است که در حدود ۱۰ سال در دو هفته نامه دو زبانه منتشر شده و اینک به صورت کتابی منسجم در چهار فصل ( تاریخ، فرهنگ زندگی، هنر و ادبیات و نژادکشی) درآمده است.باهم نگاهی به فهرست کتاب بیندازیم و گزیده‌ای از محتوای هر فصل را بخوانیم:

  • فصل اول/تاریخ: صافاریان در این بخش به تاریخچه حضور ارمنیان در ایران و نحوه ورودشان به این کشور می‌پردازد.
  • فصل دوم/ فرهنگ زندگی: این فصل در برگیرنده اطلاعات جالبی در مورد جنبه‌های ملموس زندگی روزمره ارمنیان و فرهنگشان است. همچنین به سوال‌های زیادی راجع به آداب مخصوص ارمنیان که احتمالا ذهن مخاطب غیرارمنی را درگیر کرده نیز پاسخ می‌دهد.
  • فصل سوم/هنر و ادبیات: شما از حضور پررنگ ارمنیان در عرصه موسیقی و ورود تدریجی‌شان به شعر و ادبیات اطلاعاتی دارید؟ اگر نه این فصل را حتما مطالعه کنید. چرا که اطلاعات جالب توجهی برایتان دارد. صافاریان به سبب عرقی که به عرصه سینما دارد از رد پای فرهنگ ارمنیان در فیلم و سینمای ایران نیز غافل نمانده است!
  • فصل چهارم/نژادکشی: محتوای این فصل به یکی از موضوعات داغ چند سال اخیر اختصاص دارد. کشتار ارمنی‌ها در حوالی جنگ جهانی دوم. مساله‌ای کهنه و حساس که صافاریان از ابعاد مختلفی آن را مورد بررسی قرار داده است.

هدف اساسی صافاریان از نگارش این کتاب ارائه تصویری متفاوت از ارمینان ایران به مخاطبین غیرارمنی و البته مخاطبین ارمنی است که شاید نسبت به پیشینه و فرهنگ خود اندکی بی اطلاع باشند. امید است که این کتاب به نحوی راهگشای نگارش و تولید آثار دیگری در عرصه‌های مختلف ادبیات و هنر توسط هم‌وطنان ارمنی‌مان و همچنین راجع به آن‌ها باشد.

درانتها شما را به تماشای تصاویری از داخل کتاب دعوت می‌کنیم:

مجلۀ اینترنتی ۳۰بوک

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود