به تازگی کتاب جدیدی از مورخ، حقوق‌دان و مولوی‌پژوه برجسته‌ی ایرانی، محمد علی موحد، با نام در «در کشاکش دین و دولت» توسط نشر ماهی منتشر شده است. بد نیست کمی بیشتر راجع به این کتاب تازه منتشر شده بدانیم:

mohammad_ali_movahed

«در کشاکش دین و دولت»

محمد علی موحد در این کتاب حاصل پژوهش‌های چندین و چند ساله‌ی خود در باب رابطه‌ی میان دین و دولت در اسلام و ارتباط ایران و ایرانیان با این مقوله را در اختیار مخاطب علاقه‌مند قرار می‌دهد.

وی در پیشگفتاری که بر کتاب نوشته است، روند تهیه و تدوین کتاب را این‌گونه توضیح داده است:

«چهل پنجاه سال پیش بود که طرح پژوهشیِ علمی ـ انتقادی در باب دین و دولت و رابطه آن‌ها در ایران بعد از اسلام در ذهن من شکل گرفت. بررسی‌ها آغاز شد و تکه‌تکه یادداشت‌ها فراهم آمد. حتی پیش‌نویس بخش‌هایی از فصولی را که بالنسبه انسجامی در میان اجزای آن می‌یافتم در قلم آوردم. اما گستردگی موضوع بیش از آن بود که فکر کرده بودم. به قول قدما، «تشتت قال و تصاریف احوال» هم در پی‌ام بود و مشغولیت‌های ذهنی دیگری مرا از تعقیب و تکمیل طرح بازداشت و آن‌کار نیمه‌تمام روی دست من ماند. در این اواخر که گاهی اتفاق می‌افتاد و در آن یادداشت‌های قدیم می‌نگریستم، با خود اندیشیدم که دست‌کم همان بخش‌ها را که در قلم آمده است به صورت مقاله‌هایی در کنار هم جمع کنم و به چاپ برسانم. در بازخوانی آن نوشته‌ها، به اندک ویرایشی در عبارت‌ها بسنده کردم و در ساختار محتوایی تحلیلی آن‌ها کمتر دست بردم

«در کشاکش دین و دولت»روایتی است از دوران سی ساله‌ی پس از رحلت پیامبر تا صلح امام حسن با معاویه. طبق گفته‌ی خود موحد او کوشیده است »با دقت در مضمون روایت‌های مورخان و تعمق در زیر و بم آن‌ها، تصویری بالنسبه معقول و قابل اعتماد آن دوران به دست دهد.»


او این دوران سی ساله را از دو منظر به مخاطب ارائه می‌دهد. اولی نگاهی که عمده‌ی تمرکزش بر مقوله‌ی شکل‌گیری و تأسیس حکومت اسلامی و مقوله‌ی خلافت است و دومی نگاهی که بر نزاع‌های برآمده از شکل‌گیری این حکومت ناشی شده تمرکز دارد.

447823963_318458

باهم نگاهی بیندازیم به فصل‌های این کتاب:


فصل اول: موحد در این فصل به «تصویری از حکومت در صدر اسلام»، «نسبت ساخت حکومت خلیفه‌ای با ساخت پادشاهی»، «ابعاد مقوله‌ی بیعت»، «نزاع در میان قریشیان»، «نخستین ترور سیاسی در اسلام»، «چگونه مسلمانان بر خلیفه شوریدند؟»، «نزاع خانگی و ماجرای جنگ شتر» و… می‌پردازد.

فصل دوم: این فصل »چگونه اسلام در ایران راه یافت؟« نام گرفته است. موحد در این فصل مروری دارد بر روند سقوط یزدگرد و تسخیر ایران. همچنین گزارشی از فراز و نشیب‌های نبردهای میان اعراب و ایرانیان می‌دهد.


فصل سوم: این فصل »برآمدن دیوان و دیوان‌سالاران« نام گرفته است و از منظری اقتصادی به مقوله فتوحات پرداخته است.


فصل چهارم: این فصل »ایرانیان در میان تازیان»« نام گرفته است. موحد در این فصل به مروری بر «روابط آغازین ایرانیان با مسلمانان»، «ایرانیان در خدمت پیامبر»، «نامه پیامبر به خسروپرویز»، «سوره روم»، «ایرانیان در یمن»، «جانبداری ایرانیان یمن از اسلام» و… می‌پردازد.


فصل پنجم: این فصل »تازیان در ایران« نام گرفته است و به مقوله گسترش فتوحات اعراب در مناطق داخلی سرزمین ایران از جمله اصفهان، کاشان، ری، فارس، کرمان، سیستان، آذربایجان و خراسان و عهدنامه‌ها و امان‌نامه‌هایی که میان ایرانیان و اعراب منعقد شده است می‌‌پردازد.


فصل ششم: آخرین فصل این کتاب »قصه شگفت خارجی‌گری و پدیده قرّا» نام گرفته است. تمرکز این فصل بر شکل‌گیری خوارج در اسلام است و به مقوله‌ی حضور خوارج در ایران نیز توجه دارد.

فروشگاه اینترنتی ۳۰بوک

یک نظر

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود