«آخرین شیطان» مجموع ۹ داستان کوتاه غیرپیوسته است و در نقطه‌ای از جهان می‌گذرد که به آن «گورستان بزرگ یهودیان» می‌گویند. فرهنگ یهودیان لهستان عنصر ثابت همهٔ داستان‌ها است و خوانندگان با اصطلاحاتی مواجه می‌شوند که احتمالاً با آن چندان آشنا نیستند. بنابراین هم از قلم و طنز پنهان نویسنده لذت می‌برند و هم از کشف دنیایی نسبتاً ناشناخته. کشف هر دنیای جدیدی با سختی‌هایی همراه است اما سپاس ریوندی، مترجم، دو راه را پیش‌روی مخاطبان میگذرد و این کشف را دلچسب‌تر می‌کند:

مقدمهٔ روشنگر کتاب پیوند داستان‌های زینگر با روایت‌های توراتی را نشان می‌دهد و پیشنهادی هم برای خواندن بهتر و دقیق‌تر کتاب می‌دهد. علاوه بر این، در پایان کتاب نیز برخی از اصطلاحات دینی و فرهنگی پرتکرارِ داستان‌ها در ۶ صفحه جمع‌آوری شده است و با زبانی ساده و مختصر توضیح داده شده‌اند. مثلاً دربارهٔ واژه «امت» که در کتاب چندین بار تکرار شده است، چنین می‌خوانیم:

به عبری «گوییم». به هر قومی جز قوم یهود که خداوند از طریق نزول تورات با او عهده بسته است، گفته می‌شود. نزد یهودیان اشکنازی، امت‌ها اغلب یعنی مسیحیان.

برخلاف رویه‌ای که در برگردان فارسی خیلی از مجموعه داستان‌ها شاهد آن هستیم، «آخرین شیطان» داستان‌هایی پراکنده از مجموعه‌های متفاوت و در دوره‌های زمانی مختلف نیست.

۸ داستان این کتاب از مجموعهٔ «جمعه کوتاه و داستان‌های دیگر» (۱۹۶۴) انتخاب شده است و داستان دیگر هم چند سال پس از این مجموعه در یک روزنامه‌ چاپ شد. با این حال، تنها نیمی از داستان‌های مجموعه‌ای که سال ۱۹۶۴ منتشر شده در اختیار مخاطب فارسی‌زبان قرار گرفته است و ۸ داستان دیگر «بنا بر ملاحظاتی» که نمی‌دانیم حذف شده‌اند.

در مقام یک شیطان، شهادت می‌دهم که دیگر شیطانی باقی نمانده است. وقتی انسان خودش شیطان است، دیگر چه نیازی به شیطان؟ چرا باید کسی را که نزده می‌رقصد به گناه ترغیب کرد؟ من آخرینِ ترغیب‌کنندگان هستم (ص: ۱۵۳).

زینگر

از نویسنده چه می‌دانیم؟

زینگر از یهودیان اروپایی شرقی است که از چنگ نازی‌ها جان به در برد و راهی آمریکا شد اما آن‌چه بر کشورش لهستان و هم‌کیشانش گذشت، هیچ‌وقت او را رها نکرد و در داستان‌هایش جای گرفت. چنین تجربیاتی باعث نشد تا داستان‌های او به متن‌هایی خشک و بی‌روح بدل شود. آن‌چنان که خود نویسنده هم گفته است «هیچ‌ عذری ادبیات ملال‌آور را توجیه نمی‌کند.»

او هر چند از سال ۱۹۳۵ در آمریکا زندگی می‌کرد اما هیچ‌گاه داستان‌هایش را به زبان انگلیسی ننوشت و به ییدیش یا همان زبان یهودیان اروپای شرقی که دیگر کم‌تر کسی با آن آشناست، وفادار ماند. با این حال، از از دههٔ ۱۹۶۰ مخاطبان وسیع‌تری یافت و نسخه انگلیسی نوشته‌های او به مرجع اصلی تبدیل شد. کتاب «آخرین شیطان» نیز از نسخه انگلیسی به فارسی برگردانده شده است.

آیزاک باشویس سینگر در ایران هم ناشناخته نیست و پیش‌تر چندین داستان از او به فارسی ترجمه شده بود. «آخرین شیطان» جدیدترین داستان‌هایی است که از این نویسنده به مخاطبان فارسی‌زبان معرفی شده است.

مجلهٔ اینترنتی ۳۰بوک

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود