هانا آرِنت (۱۴ اکتبر ۱۹۰۶ – ۴ دسامبر ۱۹۷۵)، فیلسوف سیاسی و مورخ یهودی آلمانی و از مهمترین اندیشمندان قرن بیستم بود.

او در دانشگاه نزد استادانی چون مارتین هایدگر، فیلسوف بزرگ سده‌ی بیستم، فلسفه آموخت و در دهه ۱۹۳۰ در دانشگاه به کار مشغول شد. با قدرت گرفتن حزب نازی، آرنت در سال ۱۹۳۳ به خاطر مطالعات و تحقیقاتش در مورد یهودستیزی توسط گشتاپو دستگیر و مدتی زندانی شد. او سپس آلمان را ترک کرد و به پاریس رفت. در آنجا با والتر بنیامین، دیگر نویسنده‌ی آلمانی گریزان از دست نازی‌ها آشنا شد و نیز به کمک پناهجویان یهودی شتافت. با اشغال فرانسه توسط آلمان، آرنت به پرتغال و سپس آمریکا گریخت. او دست‌نوشته‌های بنیامین را با خود برد و به تئودور آدورنو رساند که بعدها منتشر گردید.

در سال ۱۹۳۷ تابعیت آلمانی آرنت توسط دولت هیتلر لغو گردید اما در سال ۱۹۵۰ شهروندی آمریکا به وی داده شد.

در سال ۱۹۵۱ کتاب مشهورش، «توتالیتاریسم» (ریشه‌های توتالیتاریسم یا ریشه‌های تمامیت خواهی) را منتشر کرد که نام او را به عنوان یکی از مشهورترین و بانفوذترین نظریه‌پردازان دوران خود بر سر زبان‌ها انداخت. او در این کتاب به بررسی ریشه‌های دو سیستم تمامیت‌خواه قرن بیستم یعنی نازیسم و استالینیسم پرداخت. این کتاب در میان بهترین آثار قرن بیستم طبقه بندی شده و تا به امروز یکی از پرخواننده‌ترین کتاب‌های عرصه‌ی سیاسی و اجتماعی بوده است.

از دیگر آثار شناخته‌ی شده‌ی وی باید کتاب «وضع بشر» را نام برد. این کتاب در سال ۱۹۵۸ به دست چاپ سپرده شد و آرنت در آن به برخی از مهم‌ترین مفاهیم سیاسی و اجتماعی پرداخته که یکی دیگر از آثار تاثیرگذار اوست.

«انسان‌ها در عصر ظلمت» نیز شامل مقالاتی خواندنی در مورد برخی از چهره‌های شاخص قرن بیستم از جمله والتر بنیامین و رزا لوکزامبورگ است.

آرنت سالها در دانشگاه‌ی آمریکا به تدریس پرداخت و به فعالیت علیه نژادپرستی ادامه داد. او کتاب‌ها و مقالات بسیاری در مورد موضوعات توتالیتاریسم و قدرت، دموکراسی و حکومت‌های استبدادی تالیف کرد و تاثیری عمیق بر فلسفه‌ و اندیشه‌های سیاسی باقی گذاشت. جایزه‌ی هانا آرنت در زمینه‌ی اندیشه‌های سیاسی از سال ۱۹۹۵ به یاد او نامگذاری شده است.

هانا آرنت همچنین به خاطر روابط عاشقانه‌اش با مارتین هایدگر که یک فیلسوف طرفدار هیتلر قلمداد میشد، جنجالساز و مورد انتقاد بسیار بود.

او یکسال در دانشگاه ماربورگ با مارتین هایدگر فلسفه خواند و طی سال‌های ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۹ رابطه‌ای عاطفی با او برقرار نمود. آرنت در سال ۱۹۳۰ با فیلسوفی به نام گونتر آندرس ازدواج کرد. سه سال بعد با پیوستن هایدگر به حزب نازی و سخنرانی‌های او در جلسات حزب، دچار غم و ناراحتی فراوان شد و در نامه‌ای از هایدگر خواست تا تمایلش به این حزب را انکار کند اما هایدگر مخالفت کرد. هایدگر در پاسخ نوشت که نیازی به انکار این حقیقت حس نمی‌کند و با اینحال او را مطمئن ساخت که احساساتش نسبت به وی تغییر نکرده است.

بعد از پایان جنگ و با کسب تابعیت آمریکا، آرنت بار دیگر رابطه‌اش را با هایدگر برقرار ساخت که این بار دو سال به درازا انجامید.

آرنت طی این مدت از هایدگر در برابر منتقدینی که وی را به خاطر رابطه‌اش با حزب نازی سرزنش می‌کردند، دفاع می‌کرد و هایدگر را فردی ساده توصیف می‌نمود که توسط حزب نازی مجبور به انجام کارهایی خارج از اراده و کنترل خود شده است. آرنت بر این عقیده بود که فلسفه‌ی هایدگر هیچ ارتباطی با حزب نازی ندارد.

هانا آرنت در تاریخ ۴ دسامبر ۱۹۷۵ آرنت بر اثر ایست قلبی در نیویورک درگذشت.

الناز آذری

فروشگاه اینترنتی کتاب ۳۰بوک

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود