«پذیرفتن مرگ یک چیز است، به پیشواز مرگ رفتن چیزی دیگر. نمی‌خواستم به پیشواز مرگ بروم، آن هم در سرزمینی دور از سرزمین مادری‌ام، در جایی که فقط آب بود و آب. احساس می‌کردم مرگ من در جایی اتفاق می‌افتد که به دنیا آمده‌ام، بالیده‌ام و زندگی کرده‌ام…»

بهروز بوچانی هموطن کُرد اهل ایلام، برای مهاجرت به استرالیا فرازونشیب زیادی را تحمل کرد ولی وقتی به آنجا رسید به جزیرۀ مانوس تبعید و برای شش سال آنجا زندانی شد. کتاب«هیچ دوستی به‌جز کوهستان» حاصل نوشته‌های اوست در گوشی تلفنش در زمان اسارت. روایتی است از این مهاجرت و اسارت.
این رمان که پس از انتشارش مهم‌ترین جایزه‌ی ادبی استرالیا را از آن خود کرد، تجربه‌ تکان‌دهنده‌ای است که شاید در مرزِ باریکِ میان رمان و ادبیات غیرداستانی حرکت می‌کند. کتاب، علاوه‌بر قصه‌ی اُدیسه‌وارش، سفری است به برزخ؛ برآمده از واقعیتِ زیستی نویسنده. شاید برای همین است که رسانه‌ها و نویسندگان جهان، بسیار درباره‌ی این کتاب اظهارنظر کرده‌اند.

Behrouz_Boochani

منتقدِ ساندی مورنینگ هرالد نیز، در یادداشتی مفصل، رمان را ستایش کرده و به سیاست‌های دولت استرالیا طعنه می‌زند. می‌نویسد، «این داستان ترجمانِ نوای قلبِ بوچانی است از مانوس.» عمده‌ی نقدهایی که در معرفی رمان در نشریاتِ مهم جهانی و روزنامه‌ها منتشر شده‌اند، بر این نکته اذعان دارند که کتابِ بوچانی جنسی از ادبیات را ساخته که بیش از آن‌که تبلیغاتی باشد، سعی دارد قصه‌ی زندان را روایت کند؛ زندانی که در آن مهاجرانِ غیرقانونی به وحشتناک‌ترین شکل ممکن نگه‌داری می‌شوند، و بسیاری‌شان نیز سریع‌تر از آن‌چه بتوان فکرش را کرد، از دنیا می‌روند

امید توفیقیان مترجم این کتاب به انگلیسی، بر مقاله‌ای که گاردین منتشر کرد، چنین تیتر زده است، «نوشتن از زندان مانوس: نقدی ترسناک از سلطه و بی‌داد». او در همین یادداشت توضیح می‌دهد که چرا نمی‌توان رمان را در یک ژانر یگانه گنجاند، و انواعِ فضاهایی که در آن تجربه شده‌اند موجب می‌شوند که رمانی فراژانری باشد. او در گاردین می‌نویسد:

«بوچانی در این کتاب، شکلِ متفاوتی از سلطه‌گری را به‌ ما می‌نمایاند که برآمده از تجربه‌ها و همچنین تفکرات اوست.»

ریچارد کوکِ منتقدِ ادبب نیز در قسمتی از نقدش می‌نویسد:

«این کتابی بی‌نهایت غیرمعمول است، طوری که جناب توفیقیان آن را اثری ”بدونِ ژانر“ می‌نامد و نویسنده و مترجم، موافق‌اند با این‌که آن را نوعی ”سوررئالیسمِ هراس‌زده“ بنامند.»

 

فروشگاه اینترنتی کتاب ۳۰بوک

ارسال پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود