خلق شادی با هنر ژاپنی

چه چیزی برای شما شادی‌آور است؟ چه چیزی نیست؟ زندگی وقتی شروع می‌شود که نظم را در خانه‌تان برقرار کنید و پاسخ به این سؤالات نشانهٔ این است که می‌توانید با شناخت بهتر خودتان نه‌تنها سبک زندگی خود را تغییر دهید، بلکه کاری کنید که زندگی‌تان بدرخشد. کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» (The Life-Changing Magic of Tidying Up) اثر ماری کوندو (Marie Kondo) نویسندهٔ ژاپنی، مشاور سازماندهی و مجری تلویزیونی است. کتابی که انقلابی را در کشورهای اروپایی و آمریکایی برانگیخت و الهام‌بخش ساخت سریالی پرطرفدار در شبکهٔ نتفلیکس شد. ماری کوندو در این کتاب معنای جدیدی به اصلاح مرتب کردن داده است و نشان می‌دهد که اگر یک بار خانهٔ خود را به درستی مرتب کنید، دیگر هرگز مجبور به انجام این کار نخواهید شد. روش ماری کوندو، انقلابی در سیستم خانه‌داری و مرتب‌کردن خانه ایجاد کرد و با راهنمایی‌های دقیق خود به شما کمک می‌کند تا بی‌نظمی‌های زندگی‌تان را برطرف کنید و بدین ترتیب ذهن خود را آرام کنید و با انگیزه پیش بروید.

درباره‌ٔ کتاب 
.

کتاب غیرداستانی «خلق شادی با هنر ژاپنی» یک راهنمای علمی و فلسفی برای سازماندهی و مرتب کردن خانه و زندگی است. در این کتاب ماری کوندو روش خود را معرفی کرده است که براساس آن باید خانه را براساس دسته‌بندی مرتب کنید و تأکید دارد که فقط وسیله‌‌هایی را باید در خانه نگه دارید که شادی شما را برمی‌انگیزند. کوندو خوانندگان را در یک فرآیند گام‌به‌گام به سمت مرتب کردن وسایل خانه سوق می‌دهد و کارش را از کتاب‌ها شروع کرده و به سمت کتاب‌ها، کاغذها و اقلام متفرقه می‌رود و در نهایت به وسایلی می‌رسد که ارزش معنوی دارند.

استدلال کوندو این است که با دور انداختن وسایل اضافی و سازماندهی همه‌چیز به یکباره و نه تدریجی، افراد می‌توانند فضای فیزیکی اطراف خود را تغییر دهند و به این ترتیب به آرامش و وضوح برسند. کوندو فراتر از تمیز کردن و مرتب کردن خانه پیش رفته و این کار را یک تمرین معنوی و عاطفی می‌نامد. او خواننده را تشویق می‌کند که با قدردانی و احترام با وسایل خود رفتار کند و معتقد است که این طرز فکر می‌تواند به یک سبک زندگی هدفمند و رضایت‌بخش منجر شود.

این کتاب نشان می‌دهد که یک فضای مرتب می‌تواند بر تمام حوزه‌های زندگی ـ از روابط گرفته تا بهره‌وری ـ تأثیر مثبتی بگذارد. با تمرکز بر شادی و ذهن آگاهی «خلق شادی با هنر ژاپنی» نه تنها یک راهنما برای مرتب کردن خانه است، بلکه به فلسفه‌ای برای ساختن زندگی معنادارتر و آرام‌تر تبدیل شده است.

بررسی آموزه‌های کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» 
.

«خلق شادی با هنر ژاپنی» نه‌تنها به شما یاد می‌دهد که چطور خانه و اطراف خود را به‌طور مؤثری سازماندهی کنید، بلکه به شما یاد می‌دهد که چگونه طرز فکر خود را به سمت زندگی هدفمند تغییر دهید. ماری کوندو از توصیه‌های سنتی نظافت فراتر رفته و نشان می‌دهد که مرتب کردن ابزاری قدرتمند برای ایجاد یک زندگی آرام، شفاف و رضایت‌بخش است. با مطالعهٔ این کتاب می‌آموزید:

• چگونه به‌طور مؤثر خانه را مرتب کنید: روش ماری کوندو را بیاموزید؛ یک سیستم گام‌به‌گام که به شما کمک می‌‌کند تا براساس دسته‌بندی خانه‌تان را مرتب کنید و از آشفتگی فضای اطراف‌تان بکاهید.
• قدرت برانگیختن شادی: با مطالعهٔ این کتاب می‌فهمید که چگونه اقلام را بر اساس این‌که آیا رضایت عاطفی در شما ایجاد می‌کنند یا خیر و نه فقط کاربردی‌بودن‌شان دسته‌بندی و ارزیابی کنید.
• قدردانی آگاهانه از دارایی‌ها: ماری کوندو در این کتاب به شما ارزش وسایل‌تان را یادآوری می‌کند و نشان می‌دهد که چطور باید قدردان آن‌ها باشد و نقش آن‌ها در زندگی خود را درک کنید.
• ایجاد عادت‌های پایدار: نویسنده در این کتاب ابزارهایی را برای حفظ فضایی مرتب و بدون در‌ هم‌ریختگی در دراز مدت و بازگشت به حالت قبل، در اختیارتان قرار می‌دهد.
• رسیدن به شادی و آرامش: نویسنده در این کتاب به شما نشان می‌دهد که چگونه یک خانهٔ تمیز و شاد می‌تواند شما را به شفافیت ذهنی، تعادل عاطفی و رشد شخصی برساند.

افتخارات و جوایز 
.

از زمان انتشار «خلق شادی با هنر ژاپنی» در سال ۲۰۱۰، این اثر با استقبال چشمگیری از سوی خوانندگان و منتقدان مواجه شده است. برخی از افتخارات و جوایز این کتاب عبارت‌اند از:

• قرارگیری در فهرست پرفروش‌ترین‌های نیویورک‌تایمز  به مدت ۱۵۰ هفته
• فروش بیش از ۱۴ میلیون نسخه در سراسر جهان
• ترجمه شده به بیش از ۴۰ زبان زندهٔ دنیا

بازخوردها به کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی»
.

• خانم کوندو مانیفیست مرتب کردن را مانند یک پرستار بچه آموزش می‌دهد؛ حرف‌هایش هم نصیحت دارد و هم زنده و واقعی است. نیویورک تایمز (The New York Times)

• این کتاب به معنای واقعی کلمه‌ کتابی برای یاددادن این است که چطور واقعاً نفس بکشم و من آن را به هر کسی که با مادی‌گرایی افراطی در جامعهٔ امروزه دست‌وپنجه نرم می‌کند، توصیه می‌کنم. (به لطف خانم کوندو جوراب‌های قدیمی‌ام را بوسیدم و از آن‌ها خداحافظی کردم)... برای این‌که نشان دهم احترام من به خانم کوندو چقدر جدی است: اگر روزی خالکوبی کنم، حتما روی آن می‌نویسم شادی را جرقه بزن! جیمی لی کورتیس، تایم (Jamie Lee Curtis, Time)

• این کتاب به عنوانش وفادار است و شادی را به زندگی‌تان خواهد آورد و آن را تغییر خواهد داد. بی‌.جی نواک، مجلهٔ پیپل (B.J. Novak, People)

• این کتاب مثل یک فرقه است. یک فرقهٔ کاملاً منطقی و ترسناک که کار می‌کند و کسی را نمی‌کشد (یک امتیاز)، اما زندگی شما را به شدت تغییر می‌دهد، در این مورد آن را به سمت زندگی بهتری سوق می‌دهد. باز فید (BuzzFeed) 

• شعار این متخصص ژاپنی برای مرتب کردن خانه ساده و آسان است. مجلهٔ ووگ (Vogue)

• صدای او... به نوبهٔ خود جدی و مسحورکننده است، مانند یک مادرخواندهٔ پری برای جوراب. وال استریت ژورنال (The Wall Street Journal)

• با خواندن این کتاب از دست افکارتان در مورد کتاب‌های نخوانده/لباس‌های دست‌نخورده یا نپوشیده، پشیمانی خرید و نگاه عصبی به فهرست املاک و مستغلات دست خواهید کشید. زندگی غرق در آشفتگی است، آن را فتح کنید. مجلهٔ آتلانتیک (The Atlantic)

• درود بر ملکهٔ جدید مرتب کردن خانه، ماری کوندو، که کتاب پرفروشش شور و شوقی برای مرتب کردن خانه‌ها در سراسر جهان ایجاد کرده است... یک تمیزکاری درست و حسابی، تمام چیزی است که تا آخر عمرتان به آن نیاز دارید. گود هوسکیپینگ، بریتانیا (Good Housekeeping (UK))

• چطور این کتاب تاکنون بیش از ۲ میلیون نسخه فروخته و در صدر فهرست پرفروش‌ترین‌های نیویورک تایمز قرار دارد و می‌تواند چنین نوید بزرگی بدهد؟ پاسخ کوتاه این است: چون قانون درستی را به کار بسته است... روش کوندو واقعاً می‌تواند زندگی شما را تغییر دهید؛ اگر اجازه بدهید. تودِی (Today)

• کوندو شما را به چالش می‌کشد تا از خود بپرسید که آیا هر وسیله‌ای که دارید، قرار است شما را به هدفی برساند؟ آیا شما را به جلو می‌راند یا در گذشته نگه می‌دارد؟ یواِس‌اِی تودی (USA Today)

• کافی است که کوندو را به‌خاطر تشخیص چیزی عمیق و بی‌سروصدا تحسین کنیم: این بی‌نظمی است که اغلب باعث ناراحتی ما می‌شود و این‌که نوع صحیح مرتب کردن می‌تواند نوعی روان‌درمانی برای خانه و همچنین افراد داخل خانه باشد... نقطه قوت آن همین‌قدر ساده است. روزنامه لندن تایمز (The London Times)

این کتاب مناسب چه کسانی است؟ 
.

برخلاف تمام تلاش‌های‌تان برای مرتب کردن و تمیز نگه داشتن خانه، باز هم کاغذهایتان روی زمین ولو است و لباس‌ها مثل رشته‌های فرنگی در هم‌تنیده روی هم جمع شده‌اند و آن‌ها را از روی تخت به صندلی و از صندلی به تخت می‌فرستید؟ اگر دوست دارید خانه‌تان را یک‌بار برای همیشه تمیز کنید و روش جادویی تغییر دادن نظم و زندگی‌تان را بیاموزید، این کتاب برای شماست. این کتاب به‌ویژه مناسب کسانی است که از روش سنتی تمیز کردن و خانه تکانی بدون نتیجه خسته شده‌اند و یا این‌که دائم اسباب‌کشی می‌کنند. این کتاب همچنین برای کسانی است که نه‌تنها خانه‌ای تمیزتر، بلکه زندگی هدفمند و آرام‌تری می‌خواهند.

چرا کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» را بخوانیم؟ 
.

• رها کردن را به شما می‌آموزد: بسیاری از مردم از روی گناه، ترس یا عادت به چیزهایی می‌چسبند و یا این‌که فکر می‌کنند شاید روزی به دردشان بخورد. این کتاب با آموزش تمرکز بر آنچه واقعاً برای شما شادی می‌آورد، به شما کمک می‌کند تا این چرخه را بشکنید و رها کردن را آسان می‌کند. رها کردن بی‌نظمی فیزیکی اغلب منجر به رهایی و رضایت خاطر شما می‌شود.
• یادگیری یک روش اثبات شده و ساختار یافته: روش نویسنده ساده اما قدرتمند است: مرتب کردن بر اساس دسته نه بر اساس مکان و انجام تمام کارها به‌طور هم‌زمان. این رویکرد مانع از این می‌شود که بی‌وقفه و بدون نتیجه مرتب کنید و به جای یک راه‌حل موقت، تغییر پایدار را به همراه خواهد داشت. 
• تغییر طرز فکر: فلسفهٔ ماری کوندو تشویق ذهن‌ آگاهی و قدردانی است. با احترام گذاشتن به وسایل خود و تمرکز بر آنچه واقعاً‌ دوست دارید، شروع به تصمیم‌گیری‌های متفکرانه در تمام زمینه‌های زندگی بکنید.
• بهبود سلامت روانی و عاطفی: یک فضای مرتب می‌تواند استرس شما را کاهش دهد، تمرکز را افزایش دهد و محیطی آرام ایجاد کند. بسیاری از خوانندگان متوجه خواهند شد که فرآیند تمیز کردن و مرتب کردن به آن‌ها کمک می‌کند تا در جنبه‌های دیگر زندگی خود احساس کنترل، ثبات و انگیزهٔ بیشتری داشته باشند.
• الهام‌بخش برای ساختن یک سبک زندگی هدفمند: این کتاب صرفاً در مورد مینیمالیسم نیست، بلکه در مورد احاطه کردن خود با چیزهایی است که از ارزش‌ها و شادی شما پشتیبانی می‌کنند. این کتاب شما را به سمت زندگی هدفمند سوق خواهد داد که می‌تواند منجر به ساختن روتین‌های رضایت بخش و تغییر اولویت‌هایتان شود.

کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» را بخوانید چون چیزی بیش از نکات تمیزکاری ارائه کرده است و رویکردی دگرگون‌کننده به زندگی آگاهانه‌تر و شادتر دارد. فلسفهٔ ماری کوندو به شما کمک می‌کند تا دلایل عاطفی پشت بی‌نظمی را درک کنید، رابطهٔ متفاوتی با وسایل خود برقرار کنید و عادات بلندمدتی در خودتان ایجاد کنید که به وضوح ذهنی، عزت نفس و آرامش خاطر منتهی شود. پس این کتاب فقط دربارهٔ مرتب کردن فضای اطراف‌تان نیست؛ بلکه در مورد تغییر سبک زندگی است.

درباره‌ٔ نویسنده 
.

ماری کوندو که با نام کونماری (Konmari) نیز شناخته می‌شوند یک مشاور سازماندهی، نویسنده و مجری تلویزیون ژاپنی است که در ۱۹۸۴ به دنیا آمد. او چهار کتاب در مورد سازماندهی نوشته که در مجموع میلیون‌ها نسخه از آن‌ها در سراسر جهان به فروش رفته است. کتاب‌هایش از ژاپنی به چندین زبان ترجمه شده‌اند و کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی»‌اش در بیش از ۳۰ کشور منتشر شد. این کتاب در ژاپن و اروپا پرفروش بود و در سال ۲۰۱۴ در ایالات متحده منتشر شد. در سال ۲۰۱۵ مجلهٔ تایم (TIME) او را در فهرست ۱۰۰ فرد تأثیرگذار جهان قرار داد. در ایالات متحده و بریتانیا شهرت کوندو و روش‌های او به موفقیت سریال نتفلیکس «مرتب‌کردن با ماری کوندو» (Tidying Up with Marie Kondo) برمی‌گردد که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد. این سریال نامزد جایزهٔ اِمی (Primetime Emmy Award) برای پربیننده‌ترین برنامهٔ واقع‌نما شد. کوندو در همان سال یک فروشگاه آنلاین به نام KonMari افتتاح کرد و در آگوست ۲۰۲۱ سریال بعدی او با عنوان «شادی درخشان با ماری کوندو» (Sparking Joy with Marie Kondo) در نتفلیکس منتشر شد.

معرفی کتاب‌های مشابه: 
.

اگر از مطالعهٔ این کتاب لذت بردید و سبک نویسنده در مرتب کردن فضای خانه را پسندید و به دنبال کتاب‌هایی با محتوای مشابه در زمینهٔ نظم، ساده زیستی و زندگی آگاهانه می‌گردید که سبک زندگی و طرز فکر شما را به روش‌هایی خلاقانه تغییر بدهند، مطالعهٔ کتاب‌های زیر را نیز به شما پیشنهاد می‌کنیم.

• کتاب در باب زندگی مینیمالیستی (Goodbye, Things)
.

کتاب «در باب زندگی مینمالیستی» اثر فومیو ساساکی (Fumio Sasaki) نویسنده و ویراستار سابق ژاپنی ساکن توکیو است. این کتاب از لحاظ موضوعی شباهت‌های زیادی با کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» دارد. هر دو نویسنده اهل ژاپن هستند و بر اهمیت مرتب‌سازی برای دستیابی به یک زندگی ساده‌تر و معنادارتر تأکید می‌کنند و خوانندگان را تشویق می‌کنند تا دلبستگی خود را به اشیاء مادی زیر سوال ببرند. هر دو کتاب فرهنگ مصرف‌گرایی را به چالش می‌کشند، ذهن آگاهی را در اولویت قرار می‌دهند و پیشنهاد می‌کنند که با پاکسازی فضای اطراف، می‌توانیم فضای عاطفی و ذهنی را نیز پاکسازی کنیم.

در این کتاب، ساساکی سفر شخصی خود را از یک احتکارکنندهٔ پراسترس، ناراضی و بی‌نظم تا اتخاذ یک سبک زندگی مینیمالیستی که طرز فکر و رفاه کلی او را تغییر داده است، به اشتراک می‌گذارد. او از طریق نکات عملی، حکایات و تأملات فلسفی توضیح می‌دهد که چگونه رها کردن دارایی‌های مادی به او کمک کرد تا به شفافیت، آزادی و شادی دست یابد. ساساکی به جای تجویز مجموعه‌ای از قوانین سختگیرانه، بر رهایی عاطفی و روانی که مینیمالیسم به ارمغان می‌آورد تمرکز کرده و روایتی عمیقاً شخصی ارائه می‌دهد که بسیار مناسب خوانندگانی است که با مصرف‌گرایی و بی‌نظمی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

• کتاب قدرت نونچی (The Power of Nunchi)
.

کتاب «قدرت نونچی» اثر ایونی هونگ (Euny Hong) روزنامه‌نگار و نویسندهٔ کره‌ای-آمریکایی است. این کتاب از لحاظ موضوعی شباهت‌های قابل توجهی با کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» دارد، از این نظر که هر دو از سنت‌های شرق آسیا سرچشمه می‌گیرند و بر بهبود زندگی از طریق آگاهی درونی و تمرین ذهن‌آگاهی تمرکز دارند. در حالی که روش کوندو در مورد ایجاد شفافیت بیرونی با مرتب کردن محیط فیزیکی فرد است، هونگ در کتابش آموزش می‌دهد که چگونه با خواندن و پاسخ دادن به محیط‌های اجتماعی، شفافیت درونی ایجاد کنید. هر دو از زندگی هدفمند، هوش هیجانی و انضباط شخصی حمایت می‌کنند و معتقدند که با هماهنگی بیشتر - چه با اشیایی که داریم و چه با آدم‌های اطرافمان - می‌توانیم زندگی متعادل‌تر و معنادارتری داشته باشیم.

نویسنده در این کتاب به بررسی مفهوم کره‌ای «نونچی» می‌پردازد - هنر ظریف سنجش افکار و احساسات دیگران به منظور ایجاد هماهنگی، اعتماد و هوش اجتماعی. هونگ از طریق حکایات، بینش‌های فرهنگی و توصیه‌های عملی نشان می‌دهد که چگونه تسلط بر نونچی می‌توانید روابط را بهبود بخشید، ارتباطات را تقویت کنید و حتی می‌تواند منجر به موفقیت در زندگی شخصی و حرفه‌ای شود. «نونچی» به جای تکیه بر بلندگویی یا قاطعیت، بر آگاهی، مشاهده و حساسیت به نشانه‌های اجتماعی تأکید دارد و آن را به مهارتی قدرتمند اما اغلب نادیده گرفته شده در فرهنگ جهانی مدرن تبدیل می‌کند.

سخن پایانی 
.

این کتاب بسیار فراتر از یک راهنمای ساده برای سازماندهی کشوها یا خالی کردن فضای کمد شماست؛ کتاب «خلق شادی با هنر ژاپنی» دعوتی عمیقاً شخصی و فلسفی برای بررسی نحوه‌ٔ زندگی ماست. تأکید ماری کوندو بر شادی، ذهن آگاهی و احترام به وسایلمان، عمل تمیز کردن را تبدیل به نوعی آیین معنادار کرده است. او از طریق رویکرد ساختاریافته اما بسیار احساسی خود، خواننده را تشویق می‌کند تا با محیط اطراف خود دوباره ارتباط برقرار کند و با تمیز کردن اطراف خود به وضوح و آرامش درونی دست یابد.

یکی از قدرتمندترین جنبه‌های این کتاب، تمرکز آن بر ذهن آگاهی و خودآگاهی است. کوندو از خواننده می‌خواهد برای آنچه واقعاً اهمیت دارد ارزش قائل شود و به ما کمک می‌کند تا نه‌تنها شلوغی اطراف خود را از بین ببریم، بلکه با انرژی منفی اطراف‌مان نیز مقابله کنیم. نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که مرتب کردن یک اتفاق یک‌باره نیست، بلکه یک تغییر در سبک زندگی است؛ تغییری که به ما امکان می‌دهد انتخاب‌های آگاهانه‌تری داشته باشیم، شادی را در اولویت قرار دهیم و مطابق با ارزش‌های درونی خود زندگی کنیم.

در نهایت پیام کوندو بسیار واضح است: او از خواننده می‌خواهد به سراغ سادگی، قدرددانی و رشد شخصی برود و با صدای ملایم خود به ما یادآوری می‌کند که محیط اطراف ما بسیار بر وضعیت روان و رفاه عاطفی‌مان تأثیرگذار است. پس اگر به دنبال ساختن فضایی تمیزتر و در کنار آن داشتن زندگی هدفمندتر و تمرکزتر می‌گردید، این کتاب الهام‌بخش را بخوانید و تغییر را از اتاق‌تان شروع کنید.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:
.

مرتب‌کردن کنشی است که شما را در مقابل خودتان قرار می‌دهد؛ تمیزکردن کنشی است که شما را در مقابل طبیعت قرار می‌دهد.

«این بار می‌خوام این کار رو بکنم! دارم ماراتن مرتب‌کردنِ آخر سال رو شروع می‌کنم!»

در ژاپن، آخر سال زمانی است که مردم به‌رسم دیرینه کل خانه را تمیز می‌کنند تا برای سال جدید آماده شوند (مانند «تمیز کردن در فصل بهار» در کشورهای دیگر). هر دسامبر، برنامه‌های تلویزیون و مقالاتِ مجلات توصیه‌هایی برای تمیزکردن ارائه می‌دهند و مواد شوینده و دیگر وسایل در مغازه‌ها نمایش داده می‌شود. مردم در این بازه خودشان را وقفِ تمیزکردن می‌کنند؛ کاری که انگار رخدادی ملی است و گاهی فکر می‌کنم این بازه زمانی در دی‌اِن‌اِی ژاونی‌ها باید برنامه‌نویسی شود.
وقتی این بازهٔ زمانی تمام می‌شود، تعجب‌برانگیز است که بسیاری از افراد می‌گویند:‌«آخر سال واقعاً مشغول مرتب کردن شدم، ولی نتونستم تا آخر سال کارها رو تموم کنم.» وقتی از آن‌ها می‌پرسم چه‌کار کردند، مشخص می‌شود تقریباً همهٔ آن‌ها همان‌طور که تمیز می‌کردند، مرتب هم می‌کردند. به‌عبارت دیگر، به‌صورت تصادفی وسایلِ غیرضروری‌ای را که چشم‌شان به آن‌ها خورده بود، دور انداختند.