دایره‌المعارف کوچک من (13)(دردها و بیماریها)

کتاب «دردها و بیماری‌ها» (Les bobos) سیزدهمین جلد از کتاب‌های مصور مجموعهٔ «دایره‌المعارف کوچک من» اثر بِنوا دلالاندر (Benoit Delalandre) برای آشنایی کودکان با مفهوم درد و آسیب است که با رویکردی آموزشی به موضوع دردها و بیماری‌ها می‌پردازد و تلاش می‌کند مفاهیم مرتبط با سلامت را در قالبی قابل فهم برای مخاطبان کودک ارائه کند.

بدن انسان از همان سال‌های کودکی یکی از شگفت‌انگیزترین موضوعاتی است که می‌توان دربارهٔ آن پرسش کرد. چرا وقتی زمین می‌خوریم جای زخم ایجاد می‌شود؟ چرا گاهی سرمان درد می‌گیرد؟ تب چه معنایی دارد؟ بیماری‌ها چگونه بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند و چرا بعضی از دردها پس از مدتی برطرف می‌شوند؟ کودکان معمولاً با مشاهدهٔ تغییرات بدن خود و اطرافیانشان با چنین پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شوند و پاسخ مناسب به این پرسش‌ها می‌تواند نخستین قدم برای شکل‌گیری شناخت درست از بدن و سلامت باشد.

کتاب «دردها و بیماری ها» کودکان را با یکی از ملموس‌ترین موضوعات زندگی روزمره، یعنی درد و بیماری، آشنا می‌کند. کودک پیش از آنکه بتواند بسیاری از مفاهیم علمی مربوط به بدن را درک کند، تجربه‌هایی مانند سردرد، دل‌درد، تب، زخم یا احساس ناخوشی را می‌شناسد. همین تجربه‌های روزمره می‌توانند نقطهٔ شروع مناسبی برای آموزش دربارهٔ بدن و سلامت باشند. این کتاب با قرار دادن این موضوعات در چارچوبی آموزشی، به کودک کمک می‌کند میان احساس درد، نشانه‌های بیماری و عملکرد بدن ارتباط برقرار کند و دربارهٔ اتفاق‌هایی که برای بدن رخ می‌دهند پرسش‌های دقیق‌تری داشته باشد.

یکی از جنبه‌های مهم این اثر، تبدیل موضوعی که ممکن است برای کودک ترسناک یا ناآشنا باشد به موضوعی قابل بررسی و شناختنی است. بیماری برای بسیاری از کودکان مفهومی مبهم است؛ ممکن است کودک تنها بداند که فرد بیمار حال خوبی ندارد، اما دربارهٔ دلیل آن چیزی نداند. کتاب‌های علمی کودک می‌توانند با ارائهٔ اطلاعات متناسب با سن، این ابهام را کمتر کنند و به کودک نشان دهند که درد و بیماری بخشی از واقعیت زندگی و موضوعی قابل شناخت هستند. از این نظر، مطالعهٔ این کتاب می‌تواند به گسترش واژگان علمی کودک و افزایش کنجکاوی او دربارهٔ بدن کمک کند.

هدف کتاب «دردها و بیماری ها» آموزش مقدماتی و ایجاد شناخت عمومی این مشکلات برای کودکان است. ارزش چنین آثاری در این است که کودک را به پرسیدن، مشاهده کردن و یادگیری دربارهٔ بدن تشویق می‌کنند. به همین دلیل، این کتاب اثری مناسب برای خانواده‌هایی است که می‌خواهند آموزش مفاهیم علمی و مربوط به سلامت را از دوران کودکی و با زبانی ساده آغاز کنند. قرار گرفتن این اثر در مجموعهٔ «دایره‌المعارف کوچک من» نیز با همین رویکرد آموزشی هماهنگ است؛ مجموعه‌ای که برای آشنا کردن کودکان با موضوعات مختلف علمی و جهان پیرامون طراحی شده است.

«دردها و بیماری ها» یکی از جلدهای مجموعهٔ «دایره‌المعارف کوچک من» است. سلامت و عملکرد بدن از جمله مسائلی هستند که کودک به‌صورت مستقیم با آنها مواجه می‌شود. حضور نویسنده‌ای با پیشینهٔ زیست‌شناسی نیز با ماهیت علمی اثر هماهنگ است و پس از مطالعهٔ این کتاب دیگر بیماری و درد برای کودکان ترسناک نیست. دلالاندر نویسنده‌ای فرانسوی با پیشینهٔ زیست‌شناسی و سابقهٔ فعالیت در تولید برنامه‌های تلویزیونی برای کودکان است. ویژگی‌های برجستهٔ این کتاب عبارت‌اند از:

مناسب برای کودکان ۵ تا ۱۰ سال. 
کودکان علاقه‌مند به بدن انسان.
کودکان علاقه‌مند به کتاب‌های علمی.
والدینی که به دنبال منابع آموزشی برای گفت‌وگو دربارهٔ سلامت هستند.
کتابخانه‌های کودک و مراکز آموزشی و همچنین مربیان و معلم‌ها.
کودکانی که دربارهٔ اعضای بدن، بیماری‌ها، دردها و اتفاق‌هایی که برای بدن رخ می‌دهد سؤال‌های زیادی می‌پرسند.

کتاب «دردها و بیماری ها» را برای کودکان بخرید و بخوانید چون انتخابی مفید برای کودکانی‌ست که می‌خواهند دربارهٔ بدن و اتفاق‌هایی که هنگام درد و بیماری در آن رخ می‌دهد اطلاعات بیشتری به دست آورند. این اثر موضوعی روزمره را به بستری برای یادگیری علمی تبدیل می‌کند و می‌تواند به کودک کمک کند با مفاهیم مربوط به سلامت با ترس کمتر و کنجکاوی بیشتر روبه‌رو شود. همچنین قرار گرفتن آن در یک مجموعهٔ دانشنامه‌ای، امکان ادامه دادن این مسیر و آشنایی با موضوعات علمی دیگر را فراهم می‌کند. مطالعهٔ کتاب‌هایی مانند این اثر به کودک نشان می‌دهد کتاب فقط وسیله‌ای برای دنبال کردن داستان نیست و می‌تواند پاسخی برای پرسش‌های واقعی دربارهٔ جهان و بدن انسان نیز باشد.

دایره‌المعارف‌ کوچک من (Mes petites encyclopédies Larousse) مجموعه‌ای از کتاب‌های غیرداستانی کودک است که موضوعات متنوعی را برای مخاطبان خردسال و کودک پوشش می‌دهد. آثار این مجموعه به موضوعاتی مانند طبیعت، جانوران، بدن، شب، فصل‌ها و دیگر موضوعات مورد علاقهٔ کودکان می‌پردازند. یکی از ویژگی‌های قابل توجه این مجموعه، تلاش برای ارائهٔ اطلاعات علمی به شکلی متناسب با توانایی درک کودکان است. توضیحات کوتاه، تصاویر رنگی و صفحات موضوعی این مجموعه به کودک کمک می‌کنند اطلاعات را مرحله‌به‌مرحله دنبال کند. 

بِنوا دلالاندر نویسنده‌ای فرانسوی و زیست‌شناسِ آموزش‌دیده است که بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای خود را به تولید آثار و محتوای آموزشی برای کودکان اختصاص داده است. او پس از تحصیل در رشتهٔ زیست‌شناسی، در حوزه‌های مختلفی از جمله فیلم‌سازی و تولید برنامه‌های تلویزیونی فعالیت داشته و به‌عنوان نویسندهٔ آثار کودک شناخته شده است. از این نویسنده تاکنون ۲۰ اثر در حوزهٔ سلامت کودکان و نوجوانان منتشر شده است. 

اگر کودک از مطالعهٔ «دردها و بیماری ها» لذت برده‌ و به دنبال آثار مشابه برای او می‌گردید، بهتر است ابتدا مشخص کنید کدام ویژگی کتاب برای شما یا کودک جذاب‌تر بوده است؛ اگر موضوع بدن و سلامت مورد توجه قرار گرفته، سراغ دانشنامه‌های کودک دربارهٔ بدن انسان، اندام‌ها، بهداشت و علوم زیستی بروید. اگر قالب دانشنامه‌ای و آموزشی جذاب بوده است، می‌توانید دیگر جلدهای مجموعه‌های علمی کودک را انتخاب کنید. همچنین توجه به گروه سنی، سطح زبانی، اعتبار نویسنده یا مترجم و ناشر و کیفیت تصاویر اهمیت زیادی دارد. در ادامه چند اثر مناسب کودکان به شما معرفی کرده‌ایم.

کتاب «مهارت‌های زندگی همراه با دکتر دولتو» مجموعه‌ای آموزشی برای کودکان و نوجوانان است که کاترین دولتو در آن به موضوعات مربوط به رشد، سلامت، احساسات و ارتباطات اجتماعی می‌پردازد. آثار دولتو با هدف کمک به کودکان برای فهم بهتر مسائل روزمره و ایجاد گفت‌وگو میان کودک و بزرگسال نوشته شده‌اند و در بسیاری از آنها مفاهیم دشوار با زبانی ساده و متناسب با دنیای کودک توضیح داده می‌شوند. از این نظر، این مجموعه با کتاب «دردها و بیماری‌ها» شباهت دارد؛ هر دو به موضوعاتی مربوط به سلامت، بدن و تجربه‌های روزمرهٔ کودکان می‌پردازند و تلاش می‌کنند اطلاعات مورد نیاز مخاطب کودک را به شکلی قابل‌فهم و آموزشی ارائه کنند. 

کودک از مطالعهٔ این کتاب نیز به اندازهٔ «دردها و بیماری ها» لذت خواهد بُرد، چون هر دو اثر موضوعاتی را بررسی می‌کنند که مستقیماً با زندگی و تجربه‌های کودکان ارتباط دارند و به آن‌ها کمک می‌کنند دربارهٔ بدن، سلامت، احساسات و مسائل روزمره شناخت بیشتری پیدا کنند؛ بنابراین اگر کتاب‌های آموزشی و کودک‌محوری را دوست دارید که در کنار انتقال اطلاعات، زمینهٔ پرسشگری و گفت‌وگو را فراهم می‌کنند، این مجموعه نیز می‌تواند انتخابی جذاب برای مطالعه باشد.

کتاب «چطور سالم بمانیم» اثر سلی بیتس (Sally Bates) و گونجان میواتی (Gunjan Mewati) از آثار آموزشی کودک در زمینهٔ سلامت و مراقبت از بدن است. این کتاب از نظر موضوعی با «دردها و بیماری‌ها» اثر بِنوا دلالاندر شباهت دارد، زیرا هر دو اثر مفاهیم مرتبط با سلامت جسم، بیماری و مراقبت از بدن را با رویکردی آموزشی برای مخاطبان کودک مطرح می‌کنند و می‌توانند آگاهی اولیهٔ کودکان را دربارهٔ بدن و سلامت افزایش دهند.

کودک از مطالعهٔ این کتاب نیز به اندازهٔ «دردها و بیماری ها» لذت خواهد بُرد، چون هر دو کتاب موضوعی نزدیک به زندگی روزمرهٔ کودکان دارند و با زبانی آموزشی به آن‌ها کمک می‌کنند شناخت بیشتری از سلامت، بدن و مراقبت از خود به دست آورند؛ بنابراین اگر مطالعهٔ کتاب‌های علمی و آموزشی دربارهٔ سلامت برایتان جذاب است، «چطور سالم بمانیم» نیز می‌تواند انتخابی مناسب و آموزنده باشد.

کتاب «دردها و بیماری ها» اثری آموزشی دربارهٔ یکی از موضوعات مهم زندگی انسان است؛ موضوعی که کودک نیز از همان سال‌های نخست زندگی با شکل‌های مختلف آن مواجه می‌شود. ارزش کتاب در این است که درد و بیماری را به موضوعی برای شناخت و پرسش تبدیل می‌کند. چنین رویکردی می‌تواند به کودک کمک کند دربارهٔ بدن خود کنجکاوتر باشد و برای پیدا کردن پاسخ پرسش‌هایش به مطالعه و منابع علمی روی بیاورد.

یکی دیگر از نقاط قوت این اثر، قرار گرفتن آن در مجموعهٔ «دایره‌المعارف کوچک من» است. کودکانی که از مطالعهٔ دانشنامه‌ها و کتاب‌های اطلاعاتی لذت می‌برند، می‌توانند از طریق این مجموعه با موضوعات متنوعی آشنا شوند و مطالعهٔ غیرداستانی را به بخشی از عادت کتاب‌خوانی خود تبدیل کنند. پیشینهٔ علمی بِنوا دلالاندر نیز با چنین رویکردی هماهنگ است؛ او زیست‌شناسی خوانده و بخش قابل توجهی از فعالیت نویسندگی خود را به آثار کودک اختصاص داده است.

در مجموع، این کتاب انتخابی مناسب برای کودکانی است که به شناخت بدن، علوم و اتفاق‌های مرتبط با سلامت علاقه دارند. این کتاب را می‌توان به‌عنوان مقدمه‌ای ساده و آموزشی برای آشنایی با موضوع درد و بیماری در نظر گرفت. مطالعهٔ چنین آثاری می‌تواند پرسشگری، علاقه به علوم و عادت مراجعه به کتاب برای یافتن پاسخ پرسش‌های واقعی را در کودک تقویت کند.