%15
تصاویر کالا
تبصره 22 (شومیز)
5٫0
(1)
1 نظر
نویسنده:
مترجم:
قیمت:
637٬500 تومان
750٬000
دفعات مشاهده کتاب
2000
علاقهمندان به این کتاب
32
میخواهند کتاب را بخوانند.
12
کتاب را پیشنهاد میکنند
2
کتاب را پیشنهاد نمیکنند
0
نظر خود را برای ما ثبت کن:
توضیحات کتاب
انتشارات چشمه منتشر کرد:
تبصرهٔ ۲۲ که از مهمترین رمانهای قرن بیستم شناخته میشود، نخستین و تحسین شدهترین رمان جوزف هلر نویسندهٔ خوش آوازهٔ امریکایی است. هلر که در طول جنگ جهانی دوم در نیروی هوایی آمریکا خدمت میکرد با پایان یافتن درگیریها به دانشگاه رفت و همزمان نوشتن داستان کوتاه برای نشریات را آغاز کرد مدتی بعد ایدهٔ اولیهٔ تبصرهٔ ۲۲ در ذهن او شکل گرفت و بدین ترتیب یکی از اثرگذارترین رمانهای ضد جنگ که با زبانی طنز آمیز به پوچی جنگ و زندگی نظامی میپردازد، آفریده شد.
داستان حول محور یوساریان از بمب اندازان نیروی هوایی امریکا در جنگ جهانی دوم، میگردد که سرتاپا خشم است چون هزاران نفری که به عمرش ندیده قصد جانش را کردهاند. ارتش مدام تعداد عملیاتهایی را که سربازان برای تکمیل خدمت مجبور به شرکت در آنها هستند بیشتر میکند و حضور نیافتن در این عملیاتها مساوی است با زیر پا گذاشتن تبصرهٔ ۲۲ قانونی که پیچیدگی خنده داری دارد: اگر کسی خودخواسته در عملیاتهای پروازی خطرناک شرکت کند دیوانه است اما اگر برای شانه خالی کردن از انجام این عملیاتها رسماً درخواست بدهد عاقل است پس بهانهای برای مرخص شدن ندارد. خود هلر دربارهٔ اثرش میگوید: «همهٔ آدمها در کتاب من همدیگر را به دیوانگی متهم میکنند راستش به نظر من همهشان یک تخته کم دارند. سؤال اصلی این جاست که آدم عاقل وسط جمع بیعقلها چه میکند؟»
هلر که بیشتر از هشت سال را صرف نوشتن تبصرهٔ ۲۲ کرد، در سال ۱۹۷۲ نامزد دریافت جایزهٔ نوبل ادبیات شد.
فروشگاه اینترنتی ۳۰بوک
نوع کالا
کتاب
دسته بندی
موضوع اصلی
موضوع فرعی
نویسنده
مترجم
نشر
زبان کتاب
فارسی
قطع کتاب
شومیز
جلد کتاب
رقعی
تعداد صفحه
518 صفحه
نوبت چاپ
12
وزن
448 گرم
سال انتشار
1403
کتاب «تبصره ۲۲» (Catch ۲۲) شاهکار طنز سیاه اثر جوزف هلر (Joseph Heller) نویسندهٔ آمریکایی و اولین اثر اوست که اولینبار در سال ۱۹۶۱ منتشر و تبدیل به یکی از مهمترین رمانهای قرن بیستم شد.
این رمان یکی از مهمترین آثار ضد جنگ آمریکا است. نویسنده که خود به نوعی در رویدادهای جنگ جهانی دوم حضور داشته و آن را از نزدیک لمس کرده است، در این اثر اعتراض خود را به جنگ نشان میدهد. هلر برای اولین مأموریت جنگی خود با یک بمبافکن بی ۲۵ بر فراز فرانسه پرواز کرد و برای نخستینبار با احتمال مرگی واقعی روبهرو شد و همین تجربه نگاه و برداشت او را از جنگ تغییر داد و کانون این رمان شد.
دربارهٔ کتاب
داستان «تبصره ۲۲» در دوران جنگ جهانی دوم و در پایگاه هوایی خیالی ارتش آمریکا در جزیرهٔ پیانوسا در دریای مدیترانه اتفاق میافتد. شخصیت اصلی رمان، سروان جان یوساریان، خلبان بمبافکن نیروی هوایی ارتش آمریکاست که بیش از هر چیز میخواهد زنده بماند. او از اینکه مأموریتهای پرخطر خلبانان مرتباً افزایش پیدا میکند وحشت دارد و تلاش میکند به هر شکل ممکن از پروازهای بیشتر فرار کند. یوساریان برخلاف بسیاری از اطرافیانش، جنگ را نه یک ماجراجویی قهرمانانه، بلکه تهدیدی واقعی برای جان خود میبیند و همین نگاه او را در برابر نظام نظامی قرار میدهد.
مشکل یوساریان زمانی پیچیدهتر میشود که میفهمد برای رهایی از پروازهای جنگی میتواند ادعا کند دیوانه است؛ اما یک تناقض اداری مانع این کار میشود. بر اساس «تبصره ۲۲»، اگر یک سرباز عاقل باشد که بخواهد از مأموریتهای خطرناک معاف شود، تصمیم او برای حفظ جانش نشانهٔ عقلانیت است و بنابراین نمیتوان او را دیوانه دانست. از طرف دیگر، اگر واقعاً دیوانه باشد، نمیتواند خودش را از مأموریتها معاف کند؛ زیرا درخواست معافیت نشان میدهد که از وضعیت خود آگاه است. به این ترتیب، هر راهی که یوساریان برای نجات خود انتخاب میکند، دوباره او را به همان نقطهٔ اول بازمیگرداند.
در کنار یوساریان، مجموعهای از شخصیتهای عجیب و بهیادماندنی قرار دارند که هر کدام بخشی از جنون حاکم بر فضای جنگ را نمایندگی میکنند. از فرماندهانی که به جای کاهش خطر، تعداد مأموریتها را افزایش میدهند تا افسرانی که منطق شخصی و منافع خود را بر جان سربازان ترجیح میدهند، همه در ساختن فضای طنزآمیز و در عین حال تلخ رمان نقش دارند. هلر با روایت غیرخطی و جابهجایی مداوم میان زمانها و دیدگاه شخصیتها، خواننده را وارد جهانی میکند که در آن مرز میان منطق و بیمنطقی دائماً از بین میرود.
ویژگیهای برجستهٔ کتاب
«تبصره ۲۲» یکی از آثار شاخص ادبیات جنگ و طنز سیاه است. هلر در این اثر به جای ساختن تصویری از قهرمانان جنگ، تناقضها و پوچیهای زندگی نظامی را در مرکز داستان قرار میدهد. ساختار روایی غیرخطی، شخصیتهای عجیب و طنز گزندهٔ آن باعث شده این اثر هم از نظر ادبی و هم از نظر محتوایی جایگاه ویژهای پیدا کند. ویژگیهای برجستهٔ این کتاب عبارتاند از:
- طنز سیاه و گزنده: هلر از خنده برای پنهان کردن تلخی جنگ استفاده نکرده؛ بلکه از طنز بهعنوان ابزاری برای آشکار کردن آن بهره میگیرد. بسیاری از موقعیتهای رمان در ظاهر خنده دارند، اما پشت این خنده، ترس از مرگ، بیاختیاری و بیمعنایی جنگ قرار دارد.
- هجو بوروکراسی نظامی: یکی از مهمترین اهداف انتقادی رمان، ساختار اداری و نظامیای است که انسان را به یک شماره، پرونده یا ابزار اجرای دستورها تبدیل میکند. قوانین در این جهان گاهی آنقدر متناقضاند که اجرای دقیقشان نتیجهای کاملاً غیرمنطقی به وجود میآورد.
- شخصیتپردازی متفاوت: یوساریان قهرمانی معمولی نیست. او نه به دنبال افتخار نظامی است و نه میخواهد تصویری قهرمانانه از خود بسازد؛ هدفش زنده ماندن است. همین ویژگی باعث میشود خواننده با ترسها و مقاومتهای او ارتباط برقرار کند.
- روایت غیرخطی: اتفاقهای داستان مطابق ترتیب زمانی ساده و مستقیم روایت نمیشوند. هلر بارها به یک رویداد یا شخصیت بازمیگردد و همان ماجرا را از زاویهای دیگر نشان میدهد. این شیوهٔ روایت بهتدریج تصویر کاملتری از فضای رمان در اختیار خواننده قرار میدهد.
- ترکیب پوچی و واقعیت: جهان رمان «تبصره ۲۲» عجیب و گاه غیرواقعی به نظر میرسد، اما رفتار شخصیتها و ساختارهای اداری آن ریشه در واقعیتهای جنگ و قدرت دارند.
افتخارات و جوایز
بهرغم اینکه رمان «تبصره ۲۲» از همان نخستین هفتهٔ انتشار به صدر فهرست کتابهای پُرفروش راه یافت، اما در آمریکا یکی دو سالی طول کشید تا توانست جای خود را در میان خوانندگانش باز کند. با اوجگیری جنگ ویتنام و افزایش احساسات ضدجنگ و همچنین برآمدن نسلی بیاعتماد، این کتاب در میان نسل مخالفخوان به شدت مشهور شد. شاهکار هلر چند مبتنی بر تجربیاتش در جنگ جهانی دوم نوشته شده، اما هنوز هم با روح زمانه و دههٔ پُرماجرای شصت هماهنگ بود. اگرچه این رمان پس از انتشار هیچ جایزهای کسب نکرد، اما همچنان چاپ شده و به عنوان یکی از مهمترین رمانهای آمریکایی قرن بیستم شناخته میشود.
بازخوردها به کتاب تبصره ۲۲
- کتاب «تبصره ۲۲» در نهایت به ویژه در میان نوجوانان و دانشجویان دانشگاه، طرفداران پروپاقرصی پیدا کرد. هلر بعداً اظهار داشت که در سال ۱۹۶۲، پس از حضور در برنامه «تودی شو»، با مجری وقت، جان چانسلر (John Chancellor)، برای نوشیدن بیرون رفت و او برچسبهایی را که چانسلر به صورت خصوصی با عنوان «زندگیهای یوساریان» چاپ کرده بود، به او داد. هلر همچنین گفت که چانسلر مخفیانه آنها را روی دیوارهای راهروها و حمامهای مدیران در ساختمان NBC میچسبانده است.
- هیو نیبلی (Hugh Nibley)، محقق و از کهنه سربازان جنگ جهانی دوم، گفت که این دقیقترین کتابی است که تا به حال در مورد ارتش خوانده است. تا سال ۲۰۱۶ بیش از ده میلیون نسخه از آن فروخته شده است.
- بهترین رمانی که در سالهای اخیر منتشر شده است. (The Nation)
- کتابی وحشی، تأثیرگذار، تکاندهنده، خندهدار، خشمگین، هیجانانگیز و غولپیکر. اجرایی خیرهکننده که تقریباً به همان اندازه که خوانندگان را خوشحال میکند، آنها را عصبانی هم میکند. نیویورک تایمز (The New York Times)
اقتباسها از زمان تبصره ۲۲
براساس این کتاب یک اقتباس سینمایی مهم ساخته شده است. فیلم «تبصره ۲۲» در سال ۱۹۷۰ به کارگردانی مایک نیکلز (Mike Nichols) ساخته شد و آلن آرکین در نقش سروان یوساریان بازی کرد. این فیلم که یک کمدی سیاه و هجو جنگی است، بر اساس رمان سال ۱۹۶۱ جوزف هلر ساخته شد و بازیگرانی مانند مارتین بالسام، ریچارد بنجامین، جان وویت، آرت گارفانکل و اورسن ولز نیز در آن حضور داشتند.
اقتباس دیگری از این اثر در سال ۲۰۱۹ در قالب یک مینیسریال ششقسمتی ساخته شد. این مجموعه با بازی کریستوفر ابوت در نقش یوساریان و حضور جورج کلونی (George Clooney) ساخته شد و کارگردانی قسمتها را جورج کلونی، گرانت هسلاو و الن کوراس بر عهده داشتند؛ هرکدام از این سه کارگردان دو قسمت را کارگردانی کردند. ساختار چندقسمتی این اقتباس امکان بیشتری برای پرداختن به شخصیتها و خطوط داستانی متعدد رمان فراهم کرد و به همین دلیل، نسبت به نسخهٔ سینمایی فرصت بیشتری برای بازآفرینی جهان گستردهٔ اثر داشت.
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
این کتاب انتخاب مناسبی برای خوانندگانی است که به رمانهای ضدجنگ، طنز سیاه، ادبیات ابزورد، داستانهای انتقادی و آثاری دربارهٔ قدرت و بوروکراسی علاقه دارند. اگر از مطالعهٔ رمانهایی لذت میبرید که در کنار داستان، شما را به فکر دربارهٔ مفهوم عقلانیت، اطاعت، آزادی و ساختارهای قدرت وادار میکنند، احتمالاً از این اثر استقبال خواهید کرد. همچنین این اثر برای علاقهمندان به ادبیات کلاسیک قرن بیستم و رمانهایی با شخصیتهای عجیب و فضای تجربهای بسیار متفاوت خواهد بود.
چرا رمان «تبصره ۲۲» را بخوانیم؟
- برای تجربهٔ یک طنز سیاه ماندگار: یکی از مهمترین دلایل مطالعهٔ این رمان، شیوهٔ منحصربهفرد هلر در ترکیب طنز و تراژدی است. خواننده ممکن است در یک صحنه با موقعیتی خندهدار روبهرو شود و چند لحظه بعد متوجه شود همان موقعیت در واقع دربارهٔ مرگ، ترس یا بیاختیاری است. این تضاد، فضای ویژهای ایجاد میکند که کمتر در رمانهای جنگی دیده میشود و به اثر قدرت ماندگاری زیادی میدهد.
- برای آشنایی با یکی از مهمترین رمانهای ضدجنگ: این اثر جنگ را از زاویهٔ دید سربازانی نشان میدهد که درگیر تصمیمهای فرماندهان و قواعدی هستند که اغلب با منطق زندگی عادی سازگار نیستند. هلر نشان میدهد که جنگ فقط در میدان نبرد اتفاق نمیافتد؛ بلکه میتواند در ساختار تصمیمگیری، دستورهای اداری و رابطهٔ فرد با قدرت نیز ادامه پیدا کند. ایدهٔ اصلی عنوان کتاب نمونهای بسیار روشن از موقعیتی است که فرد هر تصمیمی بگیرد، به نتیجهای میرسد که مانع خروج او از وضعیت موجود میشود.
- برای لذت بردن از شخصیتهای متفاوت و بهیادماندنی: یوساریان و بسیاری از شخصیتهای اطراف او، تیپهایی معمولی و قابل پیشبینی نیستند. رفتارهای عجیب، جاهطلبیها، ترسها و منافع شخصی آنها فضای رمان را زنده میکند. شخصیتها در کنار هم تصویری چندلایه از جامعهای میسازند که در شرایط جنگی، رفتارهای غیرمنطقی در آن به امری عادی تبدیل شده است.
- برای تجربهٔ روایتی متفاوت: اگر به رمانهایی علاقه دارید که ساختار روایی آنها شما را وادار میکند قطعات مختلف داستان را کنار هم قرار دهید، این اثر تجربهای جذاب خواهد بود. هلر روایت را به صورت کاملاً خطی پیش نمیبرد و با تکرار، جابهجایی زمانی و تغییر زاویهٔ دید، اطلاعات داستان را مرحلهبهمرحله آشکار میکند.
کتاب «تبصره ۲۲» را باید خواند، زیرا جوزف هلر موفق شده جنگ را از زاویهای متفاوت از روایتهای معمول قهرمانانه نشان دهد. او به جای تمرکز بر میدان نبرد، به سراغ انسانهایی میرود که در میان دستورها، قوانین، ترس و تناقضهای اداری گرفتار شدهاند. این رمان در عین اینکه بارها خواننده را میخنداند، پرسشهای جدی دربارهٔ عقلانیت، اطاعت، قدرت و ارزش جان انسان مطرح میکند. از سوی دیگر، سبک روایی خاص و طنز هوشمندانهٔ هلر باعث شده بتوان آن را اثری دربارهٔ موقعیتهایی دانست که در آن قوانین به جای حل مشکل، خودشان به مشکل تبدیل میشوند.
دربارهٔ نویسنده
جوزف هلر نویسنده، نمایشنامهنویس و فیلمنامهنویس آمریکایی، در اول مه ۱۹۲۳ در بروکلین نیویورک و در خانوادهای یهودی و کمدرآمد به دنیا آمد. او پس از پایان دبیرستان، مدتی به کارهای مختلف مشغول شد و در سال ۱۹۴۲، در نوزدهسالگی، به نیروی هوایی ارتش آمریکا پیوست. هلر در جریان جنگ جهانی دوم به جبهه ایتالیا اعزام شد و بهعنوان بمبافکن هواپیمای B-25 در ۶۰ مأموریت رزمی شرکت کرد؛ تجربهای که بعدها تأثیر عمیقی بر مشهورترین اثرش، «تبصره ۲۲» گذاشت. پس از جنگ، در دانشگاه نیویورک و دانشگاه کلمبیا به تحصیل زبان انگلیسی پرداخت و مدرک کارشناسی ارشد گرفت. او همچنین مدتی بهعنوان پژوهشگر فولبرایت در دانشگاه آکسفورد فعالیت کرد و سپس در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا به تدریس پرداخت. هلر پیش از آنکه بهطور حرفهای نویسنده شود، در مجلاتی مانند تایم و در حوزه تبلیغات نیز کار میکرد.
هلر در سال ۱۹۵۳ ایدهٔ «تبصره ۲۲» را در ذهن پروراند و پس از حدود هشت سال کار، این رمان را در سال ۱۹۶۱ منتشر کرد. این اثر که با طنزی سیاه و گزنده، جنگ، بوروکراسی نظامی و منطق حاکم بر ساختارهای قدرت را به چالش میکشد، به یکی از مهمترین رمانهای ضدجنگ قرن بیستم تبدیل شد و عنوان آن بعدها وارد زبان روزمره شد و برای اشاره به موقعیتی متناقض و ظاهراً بیراهحل به کار رفت. هلر پس از موفقیت «تبصره ۲۲» رمانهای دیگری مانند «اتفاقی افتاد» (Something Happened)، «خوب مثل طلا» (Good as Gold)، «خدا میداند» (God Knows) و «زمان اختتام» (Closing Time) را نوشت و در کنار رمان، نمایشنامه و فیلمنامه نیز خلق کرد. او در ۱۲ دسامبر ۱۹۹۹، در ۷۶سالگی، در ایست همپتون نیویورک درگذشت.
معرفی کتابهای مشابه
اگر از مطالعهٔ «تبصره ۲۲» لذت بردهاید و به دنبال آثار مشابه میگردید، بهتر است هنگام انتخاب کتاب آثاری را انتخاب کنید که طنز سیاه، هجو اجتماعی، ادبیات ابزورد، ضدقهرمان، نقد بوروکراسی یا روایتهای غیرمتعارف را در خود داشته باشند. رمانهایی که در آنها شخصیت اصلی در برابر یک نظام اداری، سیاسی یا اجتماعی گرفتار میشود نیز میتوانند انتخابهای مناسبی باشند. همچنین آثار نویسندگانی که از طنز برای پرداختن به موضوعات جدی استفاده میکنند، احتمالاً برای علاقهمندان به سبک هلر جذاب خواهند بود. در ادامه چند اثر دیگر به شما معرفی کردهایم که در کنار این کتاب از مهمترین آثار ادبیات ضد جنگ به شمار میروند.
- برهنهها و مُردهها اثر نورمن میلر
کتاب «برهنهها و مُردهها» (The Naked and the Dead) اثر نورمن میلر یکی از رمانهای مهم ادبیات جنگ آمریکا و روایتی واقعگرایانه و تلخ از زندگی سربازان آمریکایی در جریان جنگ جهانی دوم است. این رمان که در سال ۱۹۴۸ منتشر شد، داستان یک واحد نظامی آمریکایی را در جزیرهای در اقیانوس آرام دنبال میکند و در کنار نمایش خشونت و فرسودگی جنگ، به ترس، قدرت، اختلاف طبقاتی، روابط میان سربازان و فشار ساختار نظامی بر فرد میپردازد. «برهنهها و مُردهها» از جهاتی با «تبصره ۲۲» همپوشانی دارد؛ هر دو رمان تصویری انتقادی از ارتش و جنگ ساخته و نشان میدهند چگونه ساختارهای نظامی میتوانند فردیت و انسانیت سربازان را تحتالشعاع قرار دهند. با این حال، میلر لحنی جدیتر و واقعگرایانهتر دارد، در حالی که هلر همین فضای پوچ و ضدانسانی را با طنز سیاه و هجو به تصویر میکشد.
شباهتها با کتاب تبصره ۲۲:
- روایت جنگ جهانی دوم از نگاه سربازان عادی
- نقد ساختار نظامی و سلسلهمراتب قدرت
- نمایش ترس، فرسودگی و فشار روانی جنگ
- توجه به ازخودبیگانگی و کاهش ارزش فرد در ساختار نظامی
- به چالش کشیدن تصویر قهرمانانه و آرمانی از جنگ
- پرداختن به بیهودگی، سرنوشت و پیامدهای انسانی جنگ
از مطالعهٔ این کتاب نیز به اندازهٔ «تبصره ۲۲» لذت خواهید بُرد، چون هر دو اثر شما را با روی دیگری از جنگ مواجه میکنند؛ با این تفاوت که نورمن میلر به جای طنز ابزورد جوزف هلر، از لحنی جدی، خشن و واقعگرایانه استفاده میکند و با تمرکز بر ترس، خستگی، روابط قدرت و فرسودگی سربازان، تجربهای عمیق و تأثیرگذار را به نمایش میگذارد.
- سلاخخانهٔ شماره ۵ اثر کورت ونهگات
کتاب «سلاخخانهٔ شماره ۵» (Slaughterhouse-Five) اثر کورت ونهگات یکی از مشهورترین رمانهای ضدجنگ قرن بیستم است که نخستین بار در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. این اثر با محوریت زندگی بیلی پیلگریم، سربازی آمریکایی که در جریان جنگ جهانی دوم اسیر میشود و بمباران درسدن را تجربه میکند، جنگ را از زاویهای تلخ، طنزآمیز و متفاوت به تصویر میکشد. ونهگات با ترکیب طنز سیاه، عناصر علمیتخیلی، روایت غیرخطی و تجربههای شخصی خود از جنگ، تصویری انتقادی از خشونت و بیهودگی جنگ را نشان میدهد. «سلاخخانهٔ شماره ۵» از جهات مختلف با «تبصره ۲۲» شباهت دارد؛ هر دو رمان از آثار برجستهٔ ادبیات ضدجنگ هستند، ساختار زمانی غیرخطی دارند، از طنز سیاه و هجو برای نمایش پوچی جنگ استفاده میکنند و شخصیتهای اصلی را در برابر جهانی گرفتار میکنند که منطق معمول در آن کارایی ندارد.
شباهتها با کتاب تبصره ۲۲:
- ضدجنگ بودن و نقد خشونت نظامی
- پرداختن به تجربهٔ سربازان در جنگ جهانی دوم
- استفاده از طنز سیاه برای بیان تراژدی
- نمایش پوچی و بیمنطقی جنگ
- روایت غیرخطی و جابهجایی در زمان
- به تصویر کشیدن تأثیرات روانی و انسانی جنگ
از مطالعهٔ این کتاب نیز به اندازهٔ «تبصره ۲۲» لذت خواهید بُرد، چون هر دو رمان با زبانی متفاوت به یک حقیقت تلخ نزدیک میشوند و جنگ در هر دو اثر تجربهای ویرانگر و پوچ است که زندگی افراد را تحت تأثیر قرار میدهد. اگر طنز سیاه، روایتهای غیرمتعارف و داستانهایی را دوست دارید که در کنار سرگرم کردن، شما را به فکر دربارهٔ جنگ، مرگ، آزادی و سرنوشت وادار میکنند، «سلاخخانهٔ شماره ۵» میتواند انتخابی بسیار مناسب پس از «تبصره ۲۲» باشد.
سخن پایانی
تصور کنید در میانهٔ جنگ جهانی دوم خلبانی فقط یک آرزو دارد: زنده بماند و دیگر به مأموریتهای مرگبار اعزام نشود. اما درست در همینجا با قانونی روبهرو میشود که هر راه فراری را از او میگیرد؛ اگر برای نجات جان خود درخواست معافیت کند، یعنی عاقل است و بنابراین نمیتواند از پرواز در مأموریتهای خطرناک معاف شود! این تناقض هستهٔ اصلی کتاب «تبصرهٔ ۲۲» جوزف هلر است؛ رمانی که با ترکیب هجو، طنز تلخ، موقعیتهای ابزورد و نگاه انتقادی به جنگ و ساختارهای اداری، یکی از ماندگارترین آثار ادبیات ضدجنگ قرن بیستم به شمار میرود.
این اثر با گذشت دههها همچنان توانایی سرگرم کردن و به فکر فرو بردن خواننده را دارد. جوزف هلر با استفاده از طنز سیاه، شخصیتهای عجیب و روایت غیرخطی، تصویری متفاوت از جنگ جهانی دوم خلق کرده است؛ تصویری که در آن بیمعنایی، ترس و تناقض در کنار لحظات طنزآمیز قرار میگیرند. همین ترکیب باعث شده تا این کتاب به اثری دربارهٔ رابطهٔ فرد با قدرت و قوانین تبدیل شود یکی از مهمترین نقاط قوت این اثر، مفهوم مرکزی «تبصره ۲۲» است؛ قانونی که ظاهراً برای نظم دادن به امور طراحی شده، اما در عمل راه خروج از وضعیت دشوار را از فرد میگیرد.
این ایده به یکی از شناختهشدهترین نمونههای یک موقعیت تناقضآمیز تبدیل شده و حتی عنوان کتاب را به اصطلاحی مستقل در زبان عمومی تبدیل کرده است. اگر به ادبیات ضدجنگ، طنز سیاه و رمانهای انتقادی علاقه دارید، مطالعهٔ این اثر میتواند تجربهای متفاوت و ارزشمند برایتان شود. این کتاب هم برای علاقهمندان به ادبیات کلاسیک قرن بیستم جذاب است و هم برای خوانندهای که به دنبال داستانی سرگرمکننده اما عمیق دربارهٔ جنگ، آزادی، عقلانیت و قدرت میگردد. این رمان هنوز هم یکی از آثار قابل توجه جوزف هلر و ادبیات ضدجنگ مدرن محسوب میشود.
در بخشی از کتاب میخوانیم:
این بار بخش خوبی در بیمارستان نصیبشان شده بود؛ یکی از بهترین بخشهایی که او و دانبر تا به حال گیرشان آمده بود. این دفعه همراهشان سروان خلبان بیستوچهارسالهٔ هواپیماهای جنگنده بود که سبیل طلایی و کمپشتی داشت و اواسط زمستان هواپیمایش را زده بودند و افتاده بود توی دریای آدریاتیک و حتا سرما هم نخورده بود. حالا داشت تابستان میشد و هواپیمای سروان هم دیگر سرنگون نشده بود، ولی میگفت آنفلوآنزا دارد. توی تخت سمت راست یوساریان، سروان بهتزدهای با مالاریا در خونش و جای پشه بر (...)، عاشقانه روی شکم دراز کشیده بود. آن طرف راهرو، میان تختها، روبهروی یوساریان دانبر بود و کنار دانبر فرماندهٔ توپخانه که یوساریان دیگر با او شطرنج بازی نمیکرد. فرمانده شطرنجباز قابلی بود و بازیهایشان همیشه جالب میشد. یوساریان دست از شطرنج با او کشیده بود، چون بازیهایشان آنقدر جالب بود که به خلوچلبازی میکشید. همبخش دیگرشان هم یک تگزاسی تحصیلکرده بود که به آدمهای تصاویر تکنی کالر میمانست و از فرط وطنپرستی به این نتیجه رسیده بود که آدمهای ثروتمند ــ افراد شایسته ــ باید حق رأی بیشتری به نسبت علافها، فاحشهها، جنایتکارها، فاسدها، ملحدها و افراد ناشایست ــ آدمهای بیپول ــ داشته باشند.
نظرت رو باهامون به اشتراک بذار.
علیرضا معتمدی اکبر
26 اسفند 1403
باسلام.. کتابی معرکه واقعا بسیار زیبا نوشته شده طنزی پنهان که درلایه های کتاب مستورشده است...حتما بایدخواند بی نظیر است.. ارادت.علیرضا معتمدی.
4
0
نظرها (1)
علیرضا معتمدی اکبر
26 اسفند 1403
باسلام.. کتابی معرکه واقعا بسیار زیبا نوشته شده طنزی پنهان که درلایه های کتاب مستورشده است...حتما بایدخواند بی نظیر است.. ارادت.علیرضا معتمدی.
4
0
جمله مورد علاقهات از این کتاب رو باهامون به اشتراک بذار.
شاید بپسندید
از این مترجم
637٬500 تومان
750٬000
%15