این جمله معروف را بهخاطر دارید که میگوید انسانها همان حیوانات اجتماعی هستند؟ آنها نیاز به دیگران دارند اما ترسِ از دست دادن دیگران، آزار، ترس از قضاوت شدن و ندانستن اغلب مانع از بهرهمندی آنها از ارتباط میشود و روابط با دیگران را مشکل میکند. کتاب «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» (Les autres et moi) اثر ایزابل فیوزا (Isabelle Filliozat) نویسندهٔ فرانسوی است که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. نویسنده در این کتاب تأمل عمیقی در مورد روابط ما با دیگران، کدها، حرکات و کلماتی که اغلب در ابتدای تعامل به صورت خودکار انجام میشوند، و تمرینهای عملی برای کنار گذاشتن ترسها، کمروییها و تعصبات دارد. ایزابل فیوزا ما را دعوت میکند تا ادب صمیمانه، لذت تبادل و گفتگو را دوباره کشف کنیم تا احساس آزادی و شادی بیشتری داشته باشیم. با کنار گذاشتن ترسهایمان و جرات دادن و گرفتن، واقعاً به سوژههای زندگی خود تبدیل میشویم.
دربارهٔ کتاب
کتاب «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» با این فرض شروع میشود که انسانها ذاتاً موجوداتی اجتماعی هستند که به ارتباط با دیگران نیاز دارند، اما این تعاملات اغلب تحت تأثیر ترس از آزار دادن دیگران، قضاوت شدن و ندانستن قرار میگیرد و میتواند حتی سادهترین تعاملات روزانه را ترسناک یا حتی سطحی جلوه دهد. از آنجایی که حتی نحوه سلام کردن، دست دادن یا نگاه کردن به دیگران بر بقیه رابطه تأثیر میگذارد، ما میتوانیم با بالا بُردن هوش هیجانی خود، بر این مشکلات غلبه کنیم.
به عنوان مثال، ما یاد گرفتهایم که سلام کنیم تا مودب باشیم، اما اغلب سلاممان عاری از گرما، آگاهی و معنا است. بنابراین فیوزا در کتاب «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» بررسی میکند که چه تعداد از رفتارهای اجتماعی خودکار هستند و چگونه موانع درونی ما مانند کمرویی و تعصبات مانع از ایجاد ارتباطات معنادار میشوند. این کتاب استدلال میکند که تسلط بر سهولت اجتماعی یک استعداد ذاتی برای تعداد کمی از افراد نیست، بلکه مهارتی است که میتوان آن را آموخت، تمرین کرد و بهبود بخشید.
در بخش دوم کتاب، فیوزا طیف وسیعی از تمرینها و بینشهای عملی را ارائه میدهد تا به خوانندگان کمک کند تا نحوه ارتباط خود با دیگران را تغییر دهند و بهبود بخشند. او خوانندگان را تشویق میکند تا به جنبههای کوچک اما قدرتمند تعامل اجتماعی ماننده نحوه استقبال از کسی، نحوه نگاه ما به آنها، نحوه ابراز گرمی و حضور توجه کنند و نشان میدهد که چگونه این موارد میتوانند روابط را متحول کنند. از طریق این شیوههای فیوزا، خوانندگان میتوانند بر ترس غلبه کنند و روابط اصیلتری بسازند.
ویژگیهای برجستهٔ کتاب
«چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» کتابی گرم، قابل فهم و عمیقاً کاربردی است که روانشناسی عاطفی را با واقعیت اجتماعی روزمره در هم میآمیزد. ایزابل فیوزا به تعامل اجتماعی نه به عنوان مجموعهای از قوانین سختگیرانه، بلکه به عنوان یک تجربه عاطفی زنده نگاه میکند که توسط ترس، آسیبپذیری و نیاز اساسی انسان به ارتباط شکل گرفته است. چیزی که این کتاب را متمایز میکند، لحن دلسوزانه آن است و نویسنده به جای سرزنش خوانندگان به خاطر ناراحتی اجتماعی، ناامنی را عادی جلوه میدهد و نشان میدهد که چگونه میتوان گام به گام سهولت در روابط را آموخت. این کتاب مستقیماً به موقعیتهای زندگی واقعی میپردازد و میتوانید بلافاصله از بینشهای آن در زندگی واقعی استفاده کنید. ویژگیهای برجستهٔ این کتاب عبارتاند از:
• رویکرد هیجانمحور به تعامل اجتماعی: فیوزا بر احساساتی مانند ترس، شرم و میل به پذیرش به عنوان محرکهای واقعی رفتار اجتماعی تمرکز میکند و به خوانندگان کمک میکند تا بفهمند که چرا تعاملات دشوار به نظر میرسند.
• تمرینهای عملی و ابزارهای ملموس: این کتاب شامل تمرینهای ساده و عملی است که خوانندگان میتوانند بلافاصله در برخوردهای روزانه از آنها استفاده کنند و نظریه را به تجربه زنده تبدیل کنند.
• بینش روانشناختی قابل فهم: مفاهیم پیچیده روانشناختی با زبانی روشن و قابل فهم توضیح داده شدهاند و این امر کتاب را حتی برای خوانندگانی که هیچ پیشینهای در روانشناسی ندارند، قابل فهم میکند.
• لحن دلسوزانه و بدون قضاوت: نویسنده به خوانندگان اطمینان میدهد که ناراحتی اجتماعی جهانی و قابل تغییر است و در کنار رشد شخصی، پذیرش خود را نیز تقویت میکند.
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
این کتاب مناسب افرادی است که در روابط اجتماعی خود مشکل دارند و با کمرویی دستوپنجه نرم میکنند یا نگران چگونگی قضاوت دیگران در مورد خودشان هستند. این کتاب همچنین مناسب کسانی است که اغلب با بودن در میان مردم احساس جدایی میکنند. این کتاب همچنین مناسب والدین، معلمان و مراقبانی است که میخواهند پویاییهای عاطفی در روابط را بهتر درک کنند و همچنین این کتاب بسیار مناسب کسانی است که به دنبال تعاملات اصیلتر، محترمانهتر و آگاهانهتر در محل کار یا زندگی شخصی خود میگردند.
چرا کتاب «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» را بخوانیم؟
• کمک میکند تا ریشههای عاطفی ناراحتی اجتماعی را درک کنید: فیوزا توضیح میدهد که بسیاری از مشکلات اجتماعی مانند کمرویی، اجتناب یا ترس از قضاوت، به دلیل فقدان مهارت اجتماعی نیست. این کتاب با شناسایی این الگوهای عاطفی پنهان، به شما این امکان را میدهد که از سرزنش خود دست بردارید و شروع به درک خود کنید. همین تغییر به تنهایی میتواند رهاییبخش باشد، زیرا انتقاد از خود را با آگاهی و شفقت جایگزین میکند.
• ابزارهای عملی و قابل استفاده در زندگی روزمره: این کتاب با ارائه تمرینهای ملموس و استراتژیهای روزمره که میتوانند در موقعیتهای واقعی اعمال شوند، مانند شروع گفتگوها، تعیین مرزهای عاطفی یا پاسخ آرامتر به دیگران، فراتر از تئوری میرود. این ابزارها ساده و واقعگرایانه هستند و باعث میشوند تغییر دیگر طاقتفرسا بهنظر نرسد. در نتیجه، خواننده میتواند به سرعت در تعاملات روزانه متوجه پیشرفت شود.
• داشتن روابط اصیل به جای روابط نمایشی: این کتاب به جای آموزش تکنیکهای اجتماعی یا رفتارهای مصنوعی، بر صداقت، حضور عاطفی و ارتباط واقعی تأکید دارد. فیوزا نشان میدهد که چگونه تلاش برای اجرا یا جلب رضایت اغلب اضطراب را افزایش میدهد، در حالی که اصالت، امنیت و اعتماد ایجاد میکند. این رویکرد منجر به ساخت روابطی طبیعیتر و معنادارتر میشود.
• روابط شخصی و حرفهای را بهبود میبخشد: بینشهای موجود در این کتاب را میتوانید به طور یکسان در زندگی خانوادگی، دوستیها و تعاملات محل کار استفاده کنید. با یادگیری تشخیص سیگنالهای عاطفی در برقراری ارتباط، پیشگیری از درگیری و احترام متقابل بهتر میشوید. با گذشت زمان، این آگاهی عاطفی میتواند سوءتفاهمها را کاهش داده و روابط بلندمدت را تقویت کند.
کتاب «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» را بخوانید چون به شما کمک میکند تا روابط خود با دیگران را در سطح عاطفی عمیقتری درک کنید و در عین حال راههای عملی برای احساس راحتی بیشتر در تعاملات روزمره ارائه میدهد. ایزابل فیوزا، مشکلات اجتماعی را شکستهای شخصی نمیداند، بلکه آنها را واکنشهای عاطفی طبیعی میداند که توسط تجربه، ترس و نیازهای برآورده نشده شکل گرفتهاند. این کتاب با کمک به شما در تشخیص احساسات، تنظیم واکنشهایتان و نزدیک شدن به دیگران با اعتماد به نفس بیشتر و وضوح عاطفی، به آرامی شما را به سمت ارتباطات اصیلتر هدایت میکند.
دربارهٔ نویسنده
ایزابل فیوزا رواندرمانگر، نویسنده و سخنران فرانسوی است که به خاطر کارش در زمینه هوش هیجانی، فرزندپروری و روابط بین فردی شهرت زیادی دارد. او که آموزش رواندرمانی را گذرانده و تحت تأثیر روانشناسی انسانگرایانه و هیجانمحور قرار گرفته است، حرفه خود را وقف کمک به افراد برای درک بهتر احساسات و الگوهای ارتباطیشان کرد. آثار او بر این ایده تأکید دارد که احساسات سیگنالهای ضروری هستند و آگاهی عاطفی پایه و اساس اصلی تعادل شخصی و روابط سالم است.
در طول سالها، فیوزا کتابهای پرفروش متعددی را برای بزرگسالان و والدین نوشته است و به موضوعاتی مانند تنظیم هیجان، ارتباطات، رشد دوران کودکی و پویایی خانواده پرداخته است. سبک نوشتاری او واضح، همدلانه و مبتنی بر موقعیتهای واقعی زندگی است که باعث شده آثارش برای مخاطبان گستردهای فراتر از محیطهای دانشگاهی یا بالینی قابل دسترسی باشد. او به ویژه به خاطر ترجمه مفاهیم روانشناختی به راهنماییهای عملی، بهطوری که خوانندگان بتوانند آنها را در زندگی روزمره به کار گیرند، شناخته شده است.
معرفی کتاب مشابه: افسانه کاریزما (The Charisma Myth)
کتاب «افسانهٔ کاریزما» اثر اولیویا فاکس کابان (Olivia Fox Cabane) نویسندهٔ فرانسوی است. نویسنده در کتاب این ایده را بررسی میکند که کاریزما یک ویژگی ذاتی مختص تعداد کمی افراد خوششانس نیست، بلکه مهارتی است که میتوان آن را آموخت و پرورش داد. کابان با تکیه بر روانشناسی، علوم اعصاب و مثالهای دنیای واقعی، کاریزما را به سه عنصر اصلی تقسیم میکند و توضیح میدهد که چگونه این ویژگیها بر نحوه درک دیگران از ما تأثیر میگذارند. این کتاب تکنیکهای عملی برای افزایش اعتماد به نفس، مدیریت اضطراب درونی و نمایش اصالت ارائه میدهد و نشان میدهد که چگونه تغییرات کوچک ذهنی و رفتاری میتواند نحوه ارتباط و تأثیرگذاری ما با دیگران را در محیطهای حرفهای و شخصی به طور قابل توجهی تغییر دهد.
در این کتاب نیز نویسنده درست مانند «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» این ایده را که سهولت اجتماعی و تأثیر بین فردی ویژگیهای ذاتی هستند، به چالش میکشد و در عوض استدلال میکند که آنها مهارتهای قابل یادگیری هستند که ریشه در آگاهی عاطفی دارند. در حالی که کابان از دریچه نفوذ و ادراک به موضوع نگاه میکند و فیوزا از طریق ارتباط عاطفی، هر دو کتاب بر اهمیت حضور، حالت درونی و اصالت در شکلدهی به نحوه ارتباط ما با دیگران تأکید میکنند. هر اثر نشان میدهد که با درک و تنظیم تجربیات درونی خود میتوانیم تعاملات روزمره را به تبادلات مطمئنتر، معنادارتر و انسانیتر تبدیل کنیم. از جمله شباهتهای هر دو کتاب میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
• کاریزما و سهولت اجتماعی قابل یادگیری هستند، نه ذاتی.
• تأکید بر وضعیت عاطفی درونی به جای تکنیکهای بیرونی.
• تمرکز بر حضور به عنوان عنصر کلیدی ارتباط.
• تمرینهای عملی برای تعاملات واقعی.
• ترویج اصالت به جای عملکرد.
سخن پایانی
«چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» به ما نشان میدهد که رابطه ما با دیگران از رابطه ما با خودمان جداییناپذیر است. ایزابل فیوزا، دشواری اجتماعی را نه به عنوان فقدان جذابیت یا شایستگی، بلکه به عنوان گفتگویی بین تاریخچه عاطفی ما و برخوردهای فعلیمان، از نو تعریف میکند. با انجام این کار، کتاب به آرامی این ایده را که راحتی با دیگران فقط متعلق به افراد با اعتماد به نفس یا برونگرا است، از بین میبرد. در عوض، نشان میدهد که ارتباط در جایی رشد میکند که خودآگاهی، مهربانی و صداقت عاطفی مجاز به وجود باشند.
آنچه کتاب را به ویژه قدرتمند میکند، امتناع آن از تبدیل روابط انسانی به فهرستی از رفتارها است. فیوزا خواننده را دعوت میکند تا سرعت خود را کم کند، واکنشهای عاطفی را بدون قضاوت مشاهده کند و تشخیص دهد که هر تعاملی بار عاطفی دارد. در چنین فضایی آگاهی جای ترس را میگیرد و ترس از بین میرود. برخوردهای اجتماعی دیگر از نظرتان آزمونهایی برای بهتر به نظر رسیدن نیستند و به فرصتهایی برای ملاقات با دیگران تبدیل میشوند.
بنابراین میتوان اینطور گفت که کتاب «چطور هوش اجتماعیمان را بالا ببریم» یک راهنمای فلسفی آرام برای داشتن ارتباطات مناسب است. نویسنده در این کتاب نشان میدهد که ادب واقعی به معنای بیعیب و نقص بودن نیست، بلکه به معنای حضور، همدلی و حقیقت عاطفی است. با پذیرش این دیدگاه، خواننده متوجه میشود که ارتباط درست به معنای داشتن روابط بینقص نیست، بلکه به معنای آزادی تعامل با دیگران بدون نقاب، ترس یا داشتن حالت تدافعی است.