جنگیدن

اختلاف و درگیری‌ها را به فرصت‌هایی برای رشد، شفقت و آشتی تبدیل کنید. کتاب «جنگیدن» (How to fight) اثر تیچ نات هان (Thich Nhat Hanh) راهب بودایی، نویسنده، شاعر و معلم ویتنامی است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. این اثر ششمین کتاب از مجموعهٔ پرفروش «مبانی ذهن آگاهی» است؛ مجموعه‌ای از بازگشت به اصول اولیهٔ از استاد ذن مشهور جهان که همه را با اصول تمرین ذهن‌ آگاهی آشنا می‌کند. تیچ نات هان در این کتاب شیوهٔ شفقت و شوخ طبعی را به شیوه‌های مخصوص به خود ابراز کند. تیچ نات هان در مراقبه‌های کوتاه همراه با نقاشی‌های خیال‌انگیز، دقیقاً به ما آموزش می‌دهد که چگونه هوس و سردرگمی خود را تغییر دهیم. اگر یاد بگیریم که از رنج خود به خوبی مراقبت کنیم، می‌توانیم به دیگران نیز کمک کنیم که همین کار را انجام دهند و به آشتی بین اعضای خانواده، همکاران و حتی ملت‌ها دست یابیم.

کتاب «جنگیدن» کوتاه و تأمل‌برانگیز است و نویسنده در این کتاب معنای تضاد و مبارزه را از دریچهٔ ذهن‌آگاهی و شفقت، بازتعریف می‌کند. این کتاب به جای تشویق به رویارویی یا پرخاشگری، می‌آموزد که مبارزه واقعی درونی و علیه خشم، ترس و سوءتفاهم باید باشد. تیچ نات هان با تکیه بر آموزه‌های بودایی و مثال‌های روزمره، توضیح می‌دهد که چگونه احساسات قوی به وجود می‌آیند، چگونه می‌توانند ما را تحت الشعاع قرار دهند و چگونه تنفس آگاهانه، آگاهی و حضور به ما اجازه می‌دهد این احساسات را تشخیص دهیم و کنترل‌شان را به دست بگیریم.

در بخش دوم کتاب، تمرکز به روابط، ارتباطات و تعارضات اجتماعی تغییر می‌کند. تیچ نات هان در این بخش از کتاب «جنگیدن» نشان می‌دهد که چگونه گوش دادن آگاهانه و گفتار عاشقانه می‌تواند مشاجرات را دگرگون کند، روابط آسیب‌دیده را التیام بخشد و از خشونت جلوگیری کند. او بر مسئولیت واکنش‌های خودمان تأکید می‌کند و به خوانندگان یادآوری می‌کند که صلح در جهان با صلح درون خود آغاز می‌شود. 

نویسنده در این کتاب در نهایت به خواننده نشان می‌دهد که «جنگیدن» به معنای شکست دادن حریف نیست، بلکه می‌تواند به معنای پرورش درک، شفقت و ثبات درونی در مواجهه با چالش‌های اجتناب‌ناپذیر زندگی باشد.

«جنگیدن» کتابی آرام و جذاب است که با حکمت‌های کاربردی و ایده‌های قابل‌فهم به تضاد در مورد مبارزه پرداخته و آن را فرصتی برای ایجاد ذهن آگاهی و رشد درونی معرفی کرده است. این کتاب از طریق زبان ساده و بینش عملی، فلسفه‌ بودایی و زندگی روزمره را به هم پیوند می‌دهد و به خوانندگان ابزارهای ملایم اما قدرتمند برای مواجهه با خشم، ترس و اختلاف نظر بدون خشونت، سرزنش خود یا سرکوب ارائه می‌دهد. ویژگی‌های برجستهٔ این کتاب عبارت‌اند از:

• تعریف مجدد تضاد: این کتاب «جنگیدن» را به عنوان یک تمرین درونی به جای یک نبرد بیرونی، بازتعریف می‌کند و تمرکز را از پیروزی در استدلال‌ها به درک احساسات و کاهش رنج تغییر می‌دهد.

• تکنیک‌های عملی ذهن آگاهی: این کتاب تمرین‌های ملموس و آسان برای اجرا مانند تنفس آگاهانه، راه رفتن و مکث را ارائه می‌دهد و آموزه‌ها را حتی در لحظات استرس شدید عاطفی قابل استفاده می‌کند.

• رویکرد شفقت محور: این کتاب به جای قضاوت اخلاقی، بر شفقت نسبت به خود و دیگران تأکید می‌کند و در تعاملات دشوار، به جای سرزنش، شفا را تشویق می‌کند.

• زبان واضح و ساده: نثر تیچ نات هان مختصر و ملایم است و به خوانندگانی که هیچ پیشینه‌ قبلی در بودیسم ندارند، اجازه می‌دهد ایده‌های عمیق را درک کنند. 

• ارتباط با تعارضات شخصی و اجتماعی: این بینش‌ها نه تنها در روابط خصوصی، بلکه در تنش‌های اجتماعی گسترده‌تر نیز کاربرد دارند و نشان می‌دهند که چگونه آرامش درونی می‌تواند بر هماهنگی جمعی تأثیر بگذارد.

از زمان انتشار «جنگیدن» در سال ۲۰۱۷، این اثر با استقبال چشمگیری از سوی خوانندگان و منتقدان مواجه شده است. برخی از افتخارات و جوایز آن عبارت‌اند از:

این کتاب مناسب افرادی است که با خشم، اضطراب یا درگیری‌های ذهنی خود باعث ایجاد تنش در روابط شخصی یا حرفه‌ایشان شده‌اند و همچنین افرادی که از واکنش‌های عاطفی احساسی خسته شده‌اند و به دنبال راهی آرام‌تر برای پاسخگویی به احساسات خود می‌گردند. این کتاب همچنین می‌تواند مناسب زوج‌هایی باشد که با مشکلات ارتباطی مواجه هستند و همین‌طور مراقبان و معلمانی که با فرسودگی عاطفی مواجه شده‌اند، مدیران یا اعضای تیمی که در محل کار با تنش دست‌وپنجه نرم می‌کنند نیز می‌توانند از آموزه‌های این کتاب بهره‌مند شوند.

• خشم خود را به راحتی مدیریت کنید: تیچ نات هان توضیح می‌دهد که خود خشم دشمن نیست؛ مشکل، اقدام ناخودآگاه بر اساس آن است. این کتاب از طریق تمرین‌های ساده‌ای مانند تنفس آگاهانه و مکث، نشان می‌دهد که چگونه خشم را هنگام بروز تشخیص دهید، آن را با آگاهی نگه دارید و از تبدیل شدن آن به کلمات یا اعمال مضر جلوگیری کنید. این رویکرد به شما کمک می‌کند تا در لحظات دشوار به جای واکنش‌های آنی، در لحظه حضور داشته باشید.

• ارتباطات و روابط را بهبود می‌بخشد: این کتاب بر گوش دادن عمیق و گفتار عاشقانه به عنوان ابزاری برای حل تعارض تأکید می‌کند. با یادگیری نحوه‌ گوش دادن واقعی بدون قطع کردن صحبت افراد یا قضاوت، فضایی را برای دیگران ایجاد می‌کنید تا احساس کنند شنیده و درک می‌شوند. این تغییر می‌تواند تنش‌های دیرینه در روابط را کاهش دهد و مشاجرات را به فرصت‌هایی برای ارتباط تبدیل کند.

• یک راهنمای عملی و فوری: برخلاف متون فلسفی انتزاعی، کتاب «جنگیدن» ریشه در موقعیت‌های روزمره دارد. تمرین‌های این کتاب کوتاه، واضح و اجرا کردن‌شان آسان است و حتی در محیط‌های استرس‌زا مانند کار، گردهمایی‌های خانوادگی یا گفتگوهای احساسی می‌توانید از آموزه‌های این کتاب استفاده کنید.

• پرورش آرامش درونی در دنیایی آشفته: تیچ نات هان به خوانندگان یادآوری می‌کند که خشونت اجتماعی و بین فردی اغلب با تضاد درونی حل نشده آغاز می‌شود. با یادگیری مراقبت از رنج خود با ذهن آگاهی و شفقت، نه تنها به آرامش شخصی، بلکه به روشی مسالمت‌آمیزتر برای ارتباط با دیگران و دنیای اطراف خود نیز کمک می‌کنید.

با خواندن کتاب «جنگیدن» می‌توانید از راهنمایی‌های دلسوزانهٔ تیچ نات هان بهره‌مند شوید و تبدیل تعارض به تفاهم را یاد بگیرید. این کتاب به شما کمک می‌کند بدون از دست دادن تعادل درونی، با خشم، ترس و اختلاف نظر روبرو شوید. این کتاب به جای آموزش اجتناب یا سرکوب، روشی آگاهانه برای تعامل با احساسات و روابط دشوار ارائه می‌دهد و آن را برای هر کسی که می‌خواهد با وضوح، آرامش و همدلی به چالش‌های زندگی پاسخ دهد، ارزشمند می‌کند.

تیچ نات هان در سال 1926 در ویتنام به دنیا آمد و در سال 2022 از دنیا رفت. او یک راهب بودایی، نویسنده، شاعر و معلم بود که سنت پالم ویلیج را پایه‌گذاری کرد و در زمینۀ نهضت صلح فعالیت داشت. او را پدر ذهن‌آگاهی می‌دانند و تأثیر عمده‌ای بر رویه‌های غربی بودیسم گذاشت و او بود که جنبش ذهن‌آگاهی را وارد فرهنگ غربی کرد. در اواسط دهۀ 1960 او مدرسۀ جوانان را تأسیس کرد. در سال 1966 پس از ابراز مخالفت با جنگ و امتناع از جابنداری از ویتنام جنوبی تبعید شد. در سال 1967 مارتین لوتر کینگ جونیور او را نامزد دریافت جایزۀ صلح نوبل کرد.

تیچ نات هان در 16 سالگی وارد صومعۀ معبد تو هیو شد. او به مدت سه سال در این معبد تحصیل کرد و سنت‌های ویتنامی ماهایانا و بودیسم تراوادا را یاد گرفت و زبان‌های چینی، انگلیسی و فرانسوی را آموخت. سپس به آکادمی بودایی رفت و پس از مدتی آن‌جا را ترک کرد و راهب صومعۀ هان کوانگ در سایگون شد. او در طول زندگی‌اش ده‌ها صومعه و مراکز آموزشی تأسیس کرد و سال‌های زیادی را در صومعۀ روستای پالم زندگی کرد. او برای اعتکاف و سخنرانی به سفرهای بین‌المللی زیادی رفت و گوش دادن عمیق را به عنوان راه‌حلی غیرخشونت‌آمیز ترویج داد و به دنبال افزایش آگاهی مردم دنیا بود.

او طی هفت دهه تدریس، بیش از 100 کتاب منتشر کرد که تنها در ایالات متحده بیش از چهار میلیون نسخه از کتاب‌هایش به فروش رفت. او جامعۀ بین‌المللی پالم ویلج را در فرانسه تأسیس کرد که اکنون بزرگ‌ترین صومعۀ بودایی در اروپا محسوب می‌شود و قلب جامعۀ روبه‌رشد مراکز تمرین ذهن‌آگاهی در سراسر جهان است. او پس از 39 سال زندگی در تبعید، در سال 2005 اجازه یافت دوباره از ویتنام بازدید کند. او در سال 2018 به ویتنام بازگشت و به معبد ریشه رفت. تیچ نات هان در سال 2022 و در سن 95 سالگی درگذشت و تا زمان مرگش در معبد ریشه زندگی کرد.

کتاب «۳۳ استراتژی جنگ» اثر رابرت گرین (Robert Greene) راهنمایی مدرن برای تفکر استراتژیک است که با بهره‌گیری از تاریخ نظامی، مانورهای سیاسی و بینش روان‌شناختی، جنگ را به عنوان استعاره‌ای از درگیری در زندگی روزمره عنوان می‌کند. گرین با ترکیب مطالعات موردی تاریخی - از ژنرال‌های باستان تا رهبران مدرن - با اصول استراتژیک مختصر، به بررسی موضوعاتی مانند برنامه‌ریزی، فریب، سازگاری و کنترل احساسات می‌پردازد. این کتاب بر انضباط ذهنی، چشم‌انداز بلندمدت و درک پویایی قدرت تأکید می‌کند و استراتژی را به عنوان ابزاری برای هدایت رقابت در تجارت، سیاست و جاه‌طلبی شخصی قرار می‌دهد. 

اگرچه «۳۳ استراتژی جنگ» و «جنگیدن» از سنت‌های فلسفی بسیار متفاوتی سرچشمه می‌گیرند، اما هر دو کتاب، درگیری را به عنوان موضوعی مربوط به آگاهی، انضباط و خودکنترلی به جای نیروی بی‌رحمانه، بازتعریف می‌کنند. هر اثر مبارزه و جنگ را عمدتاً به عنوان فرآیندهایی درونی در نظر می‌گیرد و بر مدیریت احساسات، ادراک و واکنش به عنوان کلید موفقیت در هر رویارویی تأکید دارد. در حالی که گرین از طریق محاسبه استراتژیک و مثال‌های تاریخی به تعارض نزدیک می‌شود و تیچ نات هان از طریق ذهن آگاهی و شفقت، هر دو در نهایت استدلال می‌کنند که پیروزی با تسلط بر خود و درک روشنی از نیروهای مؤثر آغاز می‌شود. از جمله شباهت‌های هر دو کتاب می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• تعارض به عنوان یک نبرد درونی: هر دو کتاب تأکید می‌کنند که اولین و مهم‌ترین مبارزه در درون فرد علیه ترس، خشم، تکانشگری یا سردرگمی رخ می‌دهد. 

• تأکید بر کنترل عاطفی: گرین در مورد اقدام از روی وحشت یا خشم در موقعیت‌های استراتژیک هشدار می‌دهد، در حالی که تیچ نات هان آگاهی آگاهانه از خشم را برای جلوگیری از واکنش‌های مخرب آموزش می‌دهد.

• استفاده استراتژیک از آگاهی و مشاهده: مشاهده دقیق خود و دیگران در هر دو اثر، چه برای پیش‌بینی مخالفان و چه برای درک ریشه‌های تعارض، محوریت دارد.

• واکنش متفکرانه به چالش‌ها: هر دو نویسنده از مکث قبل از عمل، منع رفتار تکانشی و تشویق پاسخ‌های سنجیده و متفکرانه حمایت می‌کنند.

• تعارض به عنوان ابزاری برای رشد: هر کتاب تعارض را نه تنها به عنوان یک تهدید، بلکه به عنوان فرصتی برای ایجاد وضوح، نظم و درک عمیق‌تر به تصویر می‌کشد.

کتاب «جنگیدن» راهنمایی برای رویارویی با مشکلات زندگی نیست، بلکه دعوتی آرام برای بازگشت به خودتان است. تیچ نات هان به آرامی این ایده را که درگیری باید به پیروزی یا شکست ختم شود، از بین می‌برد و آن را با دیدگاهی از آگاهی به عنوان رادیکال‌ترین شکل عمل جایگزین می‌کند. قدرت کتاب در خویشتن‌داری آن نهفته است و به نرمی صحبت می‌کند، و سعی دارد این تفکر دیرینه که واکنش، فوریت و خشونت عاطفی قدرت انسان‌ها است را از بین ببرد.

نویسنده در این کتاب نشان می‌دهد که صلح یک آرمان دست‌نیافتنی نیست، بلکه یک عمل روزانه است که در لحظات عادی مانند یک بحث، یک کلمه تند، یک موج خشم شکل می‌گیرد. این کتاب با پایه‌گذاری بینش عمیق در اعمال ساده‌ای مانند تنفس، گوش دادن و مکث کردن، به ما نشان می‌دهد که تحول نیازی به کناره‌گیری از زندگی ندارد. در عوض، خواستار تعامل عمیق‌تر است و به آرامی نشان می‌دهد که مسئولیت با نحوه تحمل رنج خود قبل از انتقال آن به دیگران آغاز می‌شود.

تیچ نات هان در این کتاب خواننده را با حس شجاعتی دوباره تعریف شده رها می‌کند. «جنگیدن» می‌گوید نبرد واقعی نه علیه شخص دیگر، بلکه علیه فراموش کردن ظرفیت خود برای شفقت در لحظات درد است. نیچ نات هان با ذهن آگاهی و مدیتیشن شما را دعوت می‌کند تا به‌جای واکنش سریع و قضاوت، مقاومت، آرامش و صبر پایدار را تمرین کنید و مهارت‌های همیشگی را برای رسیدن به صلح و آرامش درونی در خودتان پرورش دهید.