کوه هفت طبقه

کتاب «کوه هفت طبقه» (The Seven Storey Mountain) زندگینامهٔ خودنوشت توماس مرتون (Thomas Merton) راهب و کشیش آمریکایی است که در دهه‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۶۰ نویسنده‌ای مشهور بود. مرتون نوشتن این کتاب را در سال ۱۹۴۶ و زمانی که ۳۱ ساله بود به پایان رساند؛ درست پنج سال پس از ورود به صومعه‌ای در نزدیکی کنتاکی و این کتاب در سال ۱۹۴۸ منتشر شد. این کتاب به عنوان نخستین کتاب مهم کاتولیکی به محبوبیت گسترده‌ای در جهان دریافت و سیر تحول این راهب نظر میلیون‌ها نفر را به خود جلب کرد. 

«کوه هفت طبقه» بر پایهٔ دفترچهٔ شخصی توماس مرتون نوشته شده و دربارهٔ بی‌قراری یک جوان پرشور است که در ۲۶ سالگی به یکی از سخت‌گیرانه‌ترین فرقه‌های کاتولیک یعنی راهبان تراپیست می‌پیوندد. عنوان کتاب به کوه برزخ یا هفت طبقه در داستان بی‌نظیر «کمدی الهی» اشاره دارد،‌ طبقه‌هایی که هر یک بر اساس گناهی ساخته شده و شخصیت اصلی داستان باید با کمک یک راهنما مسیر معنوی صعود به قله بهشت را طی کند. این سفر تمثیلی از زندگی مسیحی است و ساختار این کتاب از تقسیم‌بندی سه گانه دوزخ، برزخ و بهشت کمدی الهی دانته پیروی می‌کند.

در بخش اول کتاب «کوه هفت طبقه» مرتون از خانواده‌اش، دید آنها نسبت به زندگی و محیطی که در آن رشد یافته می‌گوید. نویسنده اگرچه در فرانسه بدنیا آمد، اما بخش زیادی از کودکی‌اش را در بریتانیا و نیویورک گذرانده است. نویسنده آن گونه که خودش می‌گوید در جوانی سرگشته و بی هدف است؛ این سرگشتگی و بی هدفی، سلامتی مرتون را به خطر می‌اندازد و به خاطر عفونت دندان تا آستانه مرگ پیش می‌رود. این تجربیات تراژیک برای نویسندهٔ این کتاب یک تلنگر است و نشان می‌دهد تا یافتن خدا، یک مسیر طولانی در پیش دارد.

بخش دوم روایت «کوه هفت طبقه» به صعود آرام ریچارد مرتون به سوی معنویت اختصاص دارد؛ در این بخش مرتون متوجه می‌شود که با وجود بیداری و تولد دوباره اما هنوز از نظر معنوی یک راه طولانی در پیش دارد. کاتولیک شدن او در سنین بزرگسالی یعنی در قلمرو دین انگار به‌تازگی متولد شدن، مرتون در این بخش تاکید دارد که نخستین گام‌ها بسیار حیاتی هستند، اگر لغزش‌هایی در مسیر هست اما از این لغزش‌ها می‌آموزد و به مسیر خود ادامه می‌دهد.

«کوه هفت طبقه» خودزندگینامهٔ یکی از برجسته‌ترین رهبران دینی و الهی‌دانان زمان ما است که به عنوان اولین اثر در زمینهٔ مذهب کاتولیک به محبوبیت گسترده‌ای در سراسر دنیا دست یافت. تحول معنوی توماس مرتون در این کتاب نشان می‌دهد که چطور توانست از زندگی دنیوی جدا شود و از جهان کناره بگیرد تا بتواند خود را از غرق شدن نجات بدهد. این کتاب یک خودزندگینامهٔ معنوی بی‌نظیر و یکی از تأثیرگذارترین آثار دینی به شمار می‌رود. ویژگی‌های برجستهٔ این کتاب عبارت‌اند از:

• یک خود زندگینامهٔ معنوی: کتاب که از زبان خودِ توماس مرتون نوشته شده، یک زندگینامه‌ٔ معنوی، مذهبی و دینی به حساب می‌آید که توانست نظر بسیاری از خوانندگان و منتقدین را به خود جلب کند.

• رستگاری و خودشناسی: توماس مرتون در کتاب «کوه هفت طبقه» نشان می‌دهد که چگونه تحقق معنوی منجر به عمیق‌ترین شکل خودشناسی شده و چطور رستگاری واقعی در بخشش خود نهفته است.

• آسیب‌پذیری و رها کردن: توماس مرتون در این کتاب از آموزه‌های خود می‌گوید و نشان می‌دهد چطور قدرت مقدس آسیب‌پذیری و رها کردن کنترل را به دست آورده است.

• روبه‌رو شدن با چالش‌های زندگی: این کتاب نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با تمایلات، دلسردی‌ها، امکانات و محدودیت‌های زندگی مواجه شد.

• معنای واقعی انسان بودن: نویسنده در این کتاب توضیح داده که چگونه تجربیات زندگی جمعی به پذیرش فرهنگی می‌رسد و معنای واقعی انسان بودن در جهان چیست.

از زمان انتشار «کوه هفت طبقه» در سال ۱۹۴۸، این اثر با استقبال چشمگیری از سوی خوانندگان و منتقدان مواجه شده است. برخی از افتخارات و جوایز آن عبارت‌اند از:

• ریچارد مرتون با نوشتن داستان اتوبیوگرافی «کوه هفت طبقه»، در میان کاتولیک‌های متدین به یک چهره آیینی تبدیل شد.نیوزویک (Newsweek)

• تحت تاثیر جادوی کتاب «کوه هفت طبقه»، کهنه سربازان سرخورده، دانشجویان و حتی نوجوانان برای اقامت در دوره‌های خلوت‌گزینی به صومعه‌های سراسر کشور روی آوردند. مجله تایم (Time Magazine)

• ریچارد مرتون در «کوه هفت طبقه»، زیست دینی افراطی را باورپذیر کرد. نیویورک تایمز (The New York Time)

• مرتون منبعی شگفت‌انگیز از نور، آرامش و طنز است. آن لموت (Ann Lemot)

این کتاب مناسب خوانندگانی است که به آثار معنوی و مذهبی علاقه دارند. همچنین دانشجویان دینی و مذهبی و علاقه‌مندان به مذهب کاتولیک می‌توانند از مطالب این کتاب بسیار بهره‌مند شوند. پژوهشگران و محققان دینی که به دنبال کتابی جذاب و کامل دربارهٔ مذهب کاتولیک و فرقهٔ راهبان تراپیست می‌گردند نیز می‌توانند از مطالب این کتاب استفاده کنند. 

سفر مرتون در سراسر داستان «کوه هفت طبقه» برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان جذاب است، چون درباره سفری است که بیشتر انسان‌ها در مقطعی از زندگی تجربه می‌کنند. زندگی مرتون بارها در طول این سفر، گاهی با ناامیدی و گاهی با شگفتی، این پرسش را مطرح می‌کند که هدف زندگی چیست؟ جست‌وجوی این سوال نویسنده را به سمت مسیرهای گوناگونی منحرف می‌کند و گاهی نیز جهشی به جلو برای اعتقادات مرتون رخ می‌دهد. این کتاب که پس از ویرانی‌های جنگ جهانی دوم منتشر شد با کلمات پرشور خود توانست نظر بسیاری از خوانندگان را به خود جلب کند و هنوز هم الهام‌بخش و انگیزه‌بخش بسیاری از باورمندان و غیرباورمندان است. 

توماس مرتون نویسنده، شاعر و عارف کاتولیک آمریکایی بود که در ۱۹۱۵ به دنیا آمد و در ۱۹۶۸ درگذشت. او در یک خانواده هنرمند و سکولار در شهر پاریس متولد شد. پدر او نیوزیلندی و مادرش از اهل آمریکا بود. در کودکی مادرش را به‌خاطر سرطان معده از دست می‌دهد و تنها خاطراتی که از مادرش دارد، جدیت و رنگ‌پریدگی چهره اوست. پدر او در سفرهایش همراه اوست و بدین ترتیب کودکی ریچارد مرتون منحصربه‌فرد می‌گذرد، از مدارس شبانه‌روزی و خشک و رسمی فرانسه و بریتانیا تا خیابان‌های جذاب نیویورک را طی می‌کند. 

در میان ترک فرانسه، برادر کوچک ریچارد، جان بدنیا می‌آید. در سال‌های بعد پدر بر اثر تومور بدخیم از دنیا می‌رود و برادر کوچک او در جنگ جهانی دوم کشته شد و این اتفاقات باعث تاثیر عمیق معنی در وجود ریچارد مرتون می‌شود و تصمیم می‌گیرد به در جستجوی حقیقت به صومعه گتسمانی در کنتاکی برود و مسیرش آغاز شود. او مشرب رهبانی پدران صحرا را تأسیس کرد و سکوت مادام‌العمر را پذیرفته بود و در همان سال‌های ابتدایی ورود به صومعه‌ای در کنتاکی، کتاب «کوه هفت طبقه» که زندگینامه‌اش بود را به رشتهٔ تحریر درآورد. این کتاب از زمان انتشار در نیویورک با استقبال خوبی مواجه شد و به زبان‌های مختلفی نیز ترجمه شد. در سال 1949، وی به عنوان كشیش منسوب شد و نام «پدر لوئیس» را به او دادند. مرتون بیش از 50 کتاب و مقاله در یک دورهٔ‌ 27 ساله نوشت که بیشتر در مورد معنویت، عدالت اجتماعی و رسیدن به آرامش‌اند.

کتاب «هنر زندگی کردن» اثر تیچ نات هان (Thich Nhat Hanh) معلم، نویسنده، شاعر و فعال صلح ویتنامی است که راهکارهایی برای زیستن به انسان می‌دهد. در این کتاب مهم این استاد ذن که یکی از معتبرترین رهبران معنوی در جهان امروز است، هنر زندگی در ذهن آگاهی را آشکار کرده و به خواننده کمک می‌کند تا به عمیق‌ترین سؤالات خود در خصوص زندگی پاسخ دهد و در نتیجه شادی و آزادی را بیابد. همچنین هان برای اولین‌بار در این کتاب هفت مدیتیشن متحول‌کننده را به خواننده معرفی می‌کند تا بتواند با دیدگاهی جدید به زندگی، روابط و ارتباطات خود بنگرد. 

هان نیز مانند مرتون یک راهب معتبر در جهان است و با این‌که برعکس کتاب «کوه هفت طبقه» این کتاب، زندگینامه نیست اما درست مانند زندگینامهٔ مرتون بسیار متحول‌کننده است و راه رسم زندگی را به انسان‌ها یاد می‌دهد. این کتاب نیز براساس آخرین صحبت‌های هان پیش از بستری شدن ناگهانی در بیمارستان نوشته شده و نشان می‌دهد که چطور می‌توان زندگی‌ای شاد داشت و درنهایت با پیری و مرگ روبه‌رو شد. از جمله شباهت‌های هر دو کتاب می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• هر دو کتاب نشان می‌دهند که چطور می‌توان با چالش‌ها و سختی‌های زندگی مواجه شد.

• هر دو نویسنده توضیح می‌دهند که چطور می‌توان زندگی را در آرامش و با شادی سپری کرد. 

• نثر هر دو کتاب روشن‌گر، ساده، واضح و قابل‌فهم است و برای تمام خوانندگان مذهبی و غیرمذهبی جذاب خواهد بود.

• هر دو کتاب به ما نشان می‌دهند که از کجا آمده‌ایم و قرار است به کجا برویم و چطور می‌توانیم زندگی سعادتمندی را تجربه کنیم.

هستهٔ اصلی کتاب «کوه هفت طبقه» بر تحول درونی و تجربهٔ ایمان بنا شده است. مرتون در این اثر خواننده را با آموزه‌های دینی، تأثیر دعا، سکوت و انضباط روحی آشنا می‌کند و تصمیم خودش برای ورود به صومعه را توضیح می‌دهد. زندگی رهبانی مرتون در این کتاب به‌عنوان مرحله‌ای تازه از آگاهی و مسئولیت معنوی ترسیم می‌شود و قصد نویسنده کناره‌گیری از جامعه نبوده است. 

در این کتاب نویسنده از تعهد خود به راهب شدن می‌گوید و مراحل ورود به فرقهٔ کاتولیک را توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که چطور نگاشتن این کتاب را شروع کرد. نویسنده آغاز زندگی معنوی خود را به ورود به بهشت زمینی تشبیه می‌کند؛ این مثال پیوند میان «کوه هفت طبقه» و کمدی الهی دانته را حفظ می‌کند. در این کتاب خواهید دید که چطور مرتون در برخی از مقاطع زندگی در «کوه هفت طبقه» به رذائل اخلاقی تن می‌دهد و درگیر رفتارهایی بدون سود می‌شود و خود را چنین می‌بیند. 

از طریق بحث‌های صمیمانهٔ مرتون در این کتاب با قدرت روح انسان در زمان رنج و تردیدهای شدید نسبت به خود آشنا خواهید شد. گرچه داستان مرتون نادر است، تجربیات او جهانی‌اند و با افراد از همهٔ پیشینه‌ها و هویت‌ها ارتباط برقرار می‌کند. فوریت کلمات و تأملات او، آرامش‌بخش جهانی مضطرب است.