گزیده قابوس نامه و سیاست نامه
قابوس‌نامه کتابي است پندي در آيين زندگي، تأليف امير عنصرالمعالي کيکاووس بن اسکندر بن قابوس بن وُشمگير بن زيار و تأليف آن به سال ??? قمري است، ولي دکتر عبدالمجيد بدوي به‌دلايلي سال تأليف آن را ميان ???–??? هجري قمري مي‌داند. در قابوس‌نامه با بازتاب پندنامه‌ها و اندرزهاي ايران باستان، اهميت سخن، اهميت خرد و تأکيد بر اعتدال روبه‌رو مي‌شويم.
نام قابوس‌نامه از نام مؤلف که در تواريخ به نام قابوس دوم معروف است، گرفته شده است. وي اين کتاب را به نام فرزندش گيلان‌شاه در ?? فصل نوشته، به اين قصد که اگر وي پس از او حکومت را حفظ کند يا به رتق و فتق کارهاي ديگر بپردازد، بداند چگونه وظايف خود را انجام دهد و همچنين به منظور تربيت فرزند، رسوم لشکرکشي، مملکت‌داري، آداب اجتماعي و دانش و فنون متداول را مورد بحث قرار داده‌است. سبک نگارش کتاب نثر مُرسَل يا همان نثر ساده و بي‌پيرايه معمولِ قرن‌هاي چهارم و پنجم هجري قمري به سبک بلعمي و بيهقي است.نويسنده قابوس نامه خود از پادشاهان سلسله آل زيار بود واصل اين خاندان از استان گيلان بودند.
سياست‌نامه يا سيرالملوک، کتابي است به زبان فارسي در آيين فرمانروايي و کشورداري و اخلاق و سياست پادشاهان پيشين، نوشته خواجه نظام‌الملک طوسي. اين کتاب از آثار مهم نثر فارسي در قرن پنجم هجري است. سبک نگارش کتاب ساده و روشن و خالي از تصنع از تکلف است، و از شاهکارهاي زبان فارسي به شمار مي‌آيد. محتواي اين کتاب به فره ايزدي، سياست‌مداري و محافظه‌کاري به عنوان راهکار و تدبير امور باور دارد.
نظام‌الملک نگارش کتاب را به فرمان ملکشاه سلجوقي آغاز کرد و در دوره سلطنت محمد بن ملکشاه (???–???) به پايان رسانيد. (هيوبرت دارک ـ مصحح سياست نامه ـ در مقدمه اش بر اين کتاب (ص ??–??)، سال نگارش نيمه اول آن را ??? هجري و سال نگارش نيمه دوم آن را ??? هجري دانسته است). قطعه‌هاي گوناگون کتاب که از منابع مختلف گردآوري شده، شامل اندرزهاي نويسنده، منقولات از قرآن و احاديث و گفته‌هاي مشاهير، حکايت‌هايي در باره شاهان و وزيران و اميران است، و برخي حکايت‌هاي بلند آن داراي مکررات و حشو و زوائد است.
شاید بپسندید
